ਨੈਸ਼ਨਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਬਿਊਰੋ :- ਕੀ ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਕਾਲੀ ਆਗੂ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਢੀਂਡਸਾ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਅਰਦਾਸ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਟੁੱਟੀ ਇਕਤਾ ਲਈ ਮੋੜ ਪਾਇੰਟ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਇਹ ਸਵਾਲ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗਲਿਆਰੇ ‘ਚ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਉਭਾਵਲ ‘ਚ ਹੋਈ ਅੰਤਿਮ ਅਰਦਾਸ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਇੱਕ ਐਸਾ ਮੰਚ ਬਣ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਧੜਿਆਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਕਠੇ ਹੋ ਕੇ ਨਿਰਮਲਤਾ ਅਤੇ ਇਕਤਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ, ਭਾਜਪਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਨੀਲ ਜਾਖੜ, ਕਾਂਗਰਸ ਨੇਤਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ, ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਅਮਨ ਅਰੋੜਾ ਵਰਗੇ ਕਈ ਮੁੱਖ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨੇ ਇਹ ਦਰਸਾਇਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੰਥ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਇਕਤਾ ਅਜੇ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ — ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਜਰੂਰੀ ਵੀ।
ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਢੀਂਡਸਾ ਗੁਰੂ-ਧੜੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਵਜੋਂ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ, ਨੇ ਕਿਹਾ,
“ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਆਗੂ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਢੀਂਡਸਾ ਜੀ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਅਰਦਾਸ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ। ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਇਕਤਾ, ਢੀਂਡਸਾ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਸੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਹੋਵੇਗੀ।”
ਸੁਨੀਲ ਜਾਖੜ ਨੇ ਇਕ ਕਦਮ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ,
“ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪੰਥਕ ਪਾਰਟੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨਹੀਂ, ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਕ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਅਕਾਲੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣੀ ਹਠ ਧਾਰਣਾ ਪਾਸੇ ਰੱਖਣੀ ਪਏਗੀ। ਏਕਤਾ ਹੀ ਢੀਂਡਸਾ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਸੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਹੋਵੇਗੀ।”
ਕਿਸਾਨ ਆੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜੇਵਾਲ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਕਾਲੀ ਏਕਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਉਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ,
“ਇਹ ਵੰਡ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਰੱਬ ਸਾਡੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਝ ਬੁਝ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਫਿਰ ਇੱਕ ਹੋਈਏ।”
SGPC ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧਾਮੀ, ਗਿਆਨੀ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰੋ. ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਚੰਦੂਮਾਜਰਾ, ਪਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢੀਂਡਸਾ, ਸਾਬਕਾ MP ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਢੀਂਡਸਾ ਦੀ ਆਖਰੀ ਇੱਛਾ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਮੁੜ ਏਕਤਾ ਸੀ — ਜੋ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅਸਲ ਪੰਥਕ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।
ਸਾਬਕਾ SGPC ਪ੍ਰਧਾਨ ਬੀਬੀ ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਦਰਸਾਇਆ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਅਜੇ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਜਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਪ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਮਨ ਅਰੋੜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ,
“ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਢੀਂਡਸਾ ਜੀ ਦੀ ਸਾਦਗੀ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਜਨ ਸੇਵਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਰਟੀ ‘ਚ ਸਨਮਾਨ ਦਿਲਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਿਰਲੇਪ ਹੋ ਕੇ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਇਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਰਸਤਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।”
ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਕਿਹਾ,
“ਉਹ ਇੱਕ ਪੁਲ ਸਾਬਤ ਹੋਏ — ਪੰਥਕ ਮੂਲਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਕੀਕਤਾਂ ਵਿਚ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਆਗੂ।”
ਅਜੀਤ ਸਮੂਹ ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਐਡੀਟਰ ਬਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹਮਦਰਦ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ,
“ਢੀਂਡਸਾ ਇਕ ਐਸੇ ਦੌਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਅਤੇ ਢਿੱਲ ਨਾ ਛੱਡਣ ਵਾਲੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਹੁੰਦੀ ਸੀ — ਜੋ ਅੱਜ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ‘ਚ ਅੰਮੋਲ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।”
ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਇਹ ਅੰਤਿਮ ਅਰਦਾਸ ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਚ ਇੱਕ ਸੂਚਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ:
ਕੀ ਢੀਂਡਸਾ ਦੀ ਆਖਰੀ ਇੱਛਾ — ਅਕਾਲੀ ਏਕਤਾ — ਹਕੀਕਤ ਬਣੇਗੀ ਜਾਂ ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੁਆਚਾ ਮੌਕਾ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ?
