ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1 ਜੁਲਾਈ : ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਘੰਟਿਆਂਬੱਧੀ ਕੁਰਸੀ ‘ਤੇ ਬੈਠਦੇ ਹੋ? ਜੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੈ। ਕਈ ਹਾਲੀਆ ਵਿਗਿਆਨਕ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਇਵਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹਿੱਲਜੁਲ ਦੇ ਰਹਿਣਾ, ਯਾਨੀ ਕਿ ਬੈਠੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ, ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸ਼ੂਗਰ, ਮੋਟਾਪਾ, ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ, ਪਿੱਠ ਦਰਦ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਵਾਂਗ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਨੇ ਬੈਠੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋ ਲੋਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 8 ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੈਠਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਦਾ 22%, ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ 13% ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ 15% ਵੱਧ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਡਾ. ਅੰਕੁਰ ਗੋਸਵਾਮੀ, ਸੀਨੀਅਰ ਆਰਥੋਪੈਡਿਕ ਅਤੇ ਸਪਾਈਨ ਸਰਜਨ, ਯਸ਼ੋਦਾ ਮੈਡੀਸਿਟੀ, ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਸਰਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੈਠਣ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ, ਹਾਰਮੋਨ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਹੱਲ – ਇਸ ‘ਨਵੀਂ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ’ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚੀਏ?
- ਕਸਰਤ ਨੂੰ ਰੁਟੀਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਓ:
ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰੋ ਕਿ ਕਸਰਤ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਆਦਤ ਬਣ ਜਾਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੁਰਸ਼ ਕਰਨਾ।
- ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬ੍ਰੇਕ ਲਓ:
ਲਗਾਤਾਰ ਬੈਠਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਹਰ 30-45 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ 2 ਮਿੰਟ ਦਾ ਬ੍ਰੇਕ ਲਓ। ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ, ਖਿੱਚਣਾ ਜਾਂ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਨਾ ਵਰਗੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹਨ।
- ਡੈਸਕ ‘ਤੇ ਹਲਕੇ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ:
ਵੱਛੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣਾ, ਹੈਮਸਟ੍ਰਿੰਗ ਕਰਲ, ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣਾ ਆਦਿ ਵੀ ਦਫਤਰ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਸਰਗਰਮ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਅਪਣਾਓ:
ਜਿੱਥੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦਿੰਦੇ ਸਮੇਂ ਪੈਦਲ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕਰੋ ਜਾਂ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਵੋ।
ਬੈਠਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸੁਝਾਅ:
- ਦਫ਼ਤਰ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਰੋ ਜਾਂ ਸਾਈਕਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
- ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 10-15 ਮਿੰਟ ਦੀ ਸੈਰ ਕਰੋ।
- ਸਵੇਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਹਲਕੀ ਜਾਂ ਦਰਮਿਆਨੀ ਕਸਰਤ ਕਰੋ।
- ਵੀਕਐਂਡ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨਾ ਛੱਡੋ।
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰੋ:
- ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਸ ਜਾਂ ਫਿਟਨੈਸ ਟਰੈਕਰਾਂ ਨਾਲ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰੋ।
- ਇੱਕ ਕਸਰਤ ਸਾਥੀ ਜਾਂ ਸਮੂਹ ਬਣਾਓ ਤਾਂ ਜੋ ਨਿਯਮਤਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕੇ।
- “ਬੈਠਣਾ ਨਵਾਂ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਹੈ” ਵਰਗੇ ਖੋਜ ਲੇਖ ਪੜ੍ਹੋ, ਸਮਝੋ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰੋ।
