ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ : ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਅਚਾਨਕ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ, ਲੱਛਣ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੇ ਹਨ।
ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਨੂੰ ਖੂਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਧਮਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਆਕਸੀਜਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ, ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਜਾਂ ਜਬਾੜੇ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਲਈ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈਆਂ, ਐਂਜੀਓਪਲਾਸਟੀ ਜਾਂ ਬਾਈਪਾਸ ਸਰਜਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਇੱਕ ਅਚਾਨਕ ਅਤੇ ਜਾਨਲੇਵਾ ਸਥਿਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ, ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਚਾਨਕ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਜੇਕਰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਦੇ 2-4 ਮਿੰਟਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ CPR ਜਾਂ AED ਵਰਗੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਤਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਅਕਸਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਬੇਹੋਸ਼ੀ, ਸਾਹ ਬੰਦ ਹੋਣਾ, ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਾ ਦੇਣਾ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਦਰਦ ਜਾਂ ਘਬਰਾਹਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ CPR ਵਰਗੀਆਂ ਜੀਵਨ-ਰੱਖਿਅਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਜਵਾਬ ਦੇਣ।
ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣਨਾ ਹੈ ਅਤੇ CPR ਕਿਵੇਂ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਮਿੰਟ ਦੀ ਦੇਰੀ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹੁਣ ਸਕੂਲਾਂ, ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ CPR ਸਿਖਲਾਈ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
