Healthcare (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ, ਪੇਟ ਦੀ ਚਰਬੀ ਸਿਰਫ਼ ਮੋਟਾਪੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਮਾੜੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਪੇਟ ਦੀ ਚਰਬੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪੇਟ ਅਤੇ ਕਮਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਰਹੀ ਵਾਧੂ ਚਰਬੀ, ਜੋ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਸਾਨੂੰ ਇਸਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ ਪੇਟ ਦੀ ਚਰਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗੈਰ-ਸਿਹਤਮੰਦ ਖੁਰਾਕ, ਤਣਾਅ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਬਦਲਾਅ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੇਟ ਦੀ ਚਰਬੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੇਟ ਦੀ ਚਰਬੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਪੇਟ ‘ਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਈ ਚਰਬੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬੁਰੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪੇਟ ਦੀ ਚਰਬੀ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸਰਲ ਫੈਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਿਗਰ, ਗੁਰਦੇ ਅਤੇ ਅੰਤੜੀਆਂ ਵਰਗੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਪੇਟ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਰਬੀ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸ਼ੂਗਰ, ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਹਾਰਮੋਨਲ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਪੀਸੀਓਡੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਊਰਜਾ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਦਾ ਹੈ।
ਪੇਟ ਦੀ ਚਰਬੀ ਵਧਾਉਣ ਦੇ 5 ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
ਡਾ. ਆਲੋਕ ਚੋਪੜਾ, ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਾਰਡੀਓਲੋਜਿਸਟ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨਲ ਮੈਡੀਸਨ ਮਾਹਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੇਟ ਦੀ ਚਰਬੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਾਣਾ ਬਲਕਿ ਕਈ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਕਾਰਕ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ:
ਵਧੇਰੇ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ ਦਾ ਸੇਵਨ – ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰੋਟੀ, ਚੌਲ ਅਤੇ ਰੋਟੀ ਵਰਗੇ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ-ਉੱਚ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਚਰਬੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੇਟ ‘ਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਭੋਜਨ ਦਾ ਸੇਵਨ – ਪੈਕ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਫਾਈਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿਰਫ਼ ਹਲਕੀ ਸੈਰ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ – ਢਿੱਡ ਦੀ ਚਰਬੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਹੌਲੀ ਸੈਰ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਤੇਜ਼ ਸੈਰ, ਦੌੜਨਾ ਅਤੇ ਕਾਰਡੀਓ ਕਸਰਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।
ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੀ ਘਾਟ – ਲਗਾਤਾਰ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੀ ਘਾਟ ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਹਾਰਮੋਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੇਟ ‘ਤੇ ਚਰਬੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਜੈਨੇਟਿਕ ਕਾਰਨ – ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੀ ਚਰਬੀ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਜੈਨੇਟਿਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਕਸਰਤ ਨਾਲ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ?
- ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 40 ਮਿੰਟ ਕਸਰਤ ਕਰੋ।
- ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਫਾਈਬਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ।
- ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰੋ।
- ਕਾਫ਼ੀ ਨੀਂਦ ਲਓ ਅਤੇ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਜਾਗਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
- ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਅਤੇ ਪੈਕ ਕੀਤੇ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ।
- ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਚਰਬੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ।
