ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 2025-26 (ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2024-25) ਲਈ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਰਿਟਰਨ (ITR) ਭਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ ਅੱਜ ਯਾਨੀ 15 ਸਤੰਬਰ ਹੈ। ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਰਿਟਰਨ ਦਾਖਲ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੁਣ ਤੱਕ 6 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ITR ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਭੀੜ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਰਿਟਰਨ ਫਾਈਲ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਵਿਭਾਗ 24×7 ਸਹਾਇਤਾ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਾਲ ITR ਫਾਈਲ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ ਪਹਿਲਾਂ 31 ਜੁਲਾਈ 2025 ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਧੇ ਟੈਕਸ ਬੋਰਡ (CBDT) ਨੇ ਇਸਨੂੰ 15 ਸਤੰਬਰ 2025 ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। CBDT ਨੇ ਮਈ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਵਾਧਾ “ਅਧਿਸੂਚਿਤ ITR ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਆਪਕ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਾਲ 2025-26 ਲਈ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ITR ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੇ ਰੋਲਆਉਟ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ” ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਲੀਅਰਟੈਕਸ ਦੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਹੈੱਡ ਅਵਿਨਾਸ਼ ਪੋਲੇਪੱਲੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਆਈਟੀਆਰ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਆਪਣੀ ਰਿਟਰਨ ਫਾਈਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਰਿਟਰਨ ਫਾਈਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੁਰਮਾਨੇ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਅੱਜ ਹੀ ਆਪਣਾ ਆਈਟੀਆਰ ਫਾਈਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਮਦਨ ਕਰ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਈਟੀਆਰ ਫਾਈਲ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ। ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਈ-ਫਾਈਲਿੰਗ ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੋ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰਿਟਰਨ ਫਾਈਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਖਾਤਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਲੌਗਇਨ ਨਾਲ ਫਾਈਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਰਿਟਰਨ ਫਾਈਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫਾਰਮ 16, ਫਾਰਮ 26AS, AIS, ਪੈਨ-ਆਧਾਰ ਲਿੰਕ, ਬੈਂਕ ਸਟੇਟਮੈਂਟ, ਨਿਵੇਸ਼ ਸਬੂਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਤਿਆਰ ਰੱਖੋ।
ਸਹੀ ਆਈਟੀਆਰ ਫਾਰਮ ਚੁਣਨਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਆਈਟੀਆਰ-1 ਉਨ੍ਹਾਂ ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ 50 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹ, ਇੱਕ ਘਰ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਮ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਆਮਦਨ ਹੈ। ITR-2 ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਆਮਦਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ ਜਾਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਰ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਤੋਂ ਆਮਦਨ ਹੈ। ITR-3 ਕਾਰੋਬਾਰ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ITR-4 ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਅਨੁਮਾਨਤ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਰਿਟਰਨ ਫਾਈਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸਨੂੰ ਈ-ਵੈਰੀਫਾਈ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਈ-ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਿਟਰਨ ਨੂੰ ਫਾਈਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਤਸਦੀਕ ਆਧਾਰ OTP, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਕੋਡ (EVC), ਨੈੱਟ ਬੈਂਕਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ITR-V ਦੀ ਹਾਰਡ ਕਾਪੀ ਭੇਜ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਰਿਫੰਡ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਲਈ, ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਫੰਡ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤਸਦੀਕ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 7 ਤੋਂ 21 ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਕਮ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ 4-5 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਟੈਕਸ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ ਤੱਕ ਰਿਟਰਨ ਫਾਈਲ ਨਾ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ITR ਫਾਈਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
