ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ (ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ): ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਖਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਮੌਕੇ ਸਿੱਖ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਥਿਤ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾ ਦੇਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ’ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ “ਚੋਣਵੀਂ ਅਤੇ ਅਸੰਗਤ” ਪਹੁੰਚ ਅਪਣਾਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੀ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹੈ ਜਾਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ’ਤੇ ਚੋਣਵੇਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
“ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਰੋਕਿਆ ਜਦਕਿ ਕ੍ਰਿਕਟ ਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ?”
ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜੇਕਰ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਮੈਚਾਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਿੱਖ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ’ਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ?
“ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਏ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਮੈਚ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਹੱਥ ਨਾ ਮਿਲਾਉਣ ’ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਹੋਇਆ। ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਇਸ਼ਾਰਾ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਪਹਿਲਗਾਮ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨਾਲ ਇਕਜੁੱਟਤਾ ਲਈ ਸੀ।
“ਕੀ ਇਹ ਉਹੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ? ਫਿਰ ਇਹ ਦੋਹਰਾ ਮਾਪਦੰਡ ਕਿਉਂ — ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਨੂੰ ਹੈ?” CM ਮਾਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।
“ਕੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਰੰਜਿਸ਼ ਰੱਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ?”
ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਤੀ ਕਥਿਤ ਬੇਰੁਖੀ ਦੀ ਸਖਤ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਦੋਂ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕੀਤਾ, ਅਸੀਂ 20,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇੱਕ ਪੈਸਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਫਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਤੁਰੰਤ ਸਹਾਇਤਾ ਭੇਜਦੇ ਹਾਂ। ਕੀ ਸਾਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ?”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸੰਬੰਧ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਹਨ, ਨੂੰ ਸੰਕਟ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲੀ, ਜਦਕਿ ਪੰਜਾਬ — ਜੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ — ਅਜੇ ਵੀ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿੱਤੀ ਪੈਕੇਜ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਫਿਲਮ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਪਰ ਮੈਚ ਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ?
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਵਿਵਾਦ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਉਂਦਿਆਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਹੈ — ਭਾਵੇਂ ਫਿਲਮ ਪਹਿਲਗਾਮ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੂਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ — ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ ਨੂੰ ਵੀ ਗੱਦਾਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਵਾਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਮੁਆਫ ਹੈ?”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਕਿ “ਖੂਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਇਕੱਠੇ ਨਹੀਂ ਵਹਿ ਸਕਦੇ”। “ਜੇਕਰ ਇਹ ਨੀਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲਈ ਅਪਵਾਦ ਕਿਉਂ?” ਮਾਨ ਨੇ ਨੀਤੀਗਤ ਇਕਸਾਰਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਪੰਜਾਬ ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਜਵਾਬ ਦੀ ਮੰਗ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾਵਾਂ ਸੁਨੀਲ ਜਾਖੜ ਅਤੇ ਰਵਨੀਤ ਸਿੰਘ ਬਿੱਟੂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਕਾਰਨ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਕਰਨ।“ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਮਤ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਕਿ ਸਿੱਖ ਯਾਤਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ’ਤੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ? ਇਹ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਸ਼ਰਧਾ ਦੀ ਗੱਲ ਹਨ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਕਿਸ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਹੈ?” ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਾਨ ਨੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ।
ਰਾਜਨੀਤਕ ਪ੍ਰਭਾਵਮਾਨ ਦੇ ਇਹ ਤਿੱਖੇ ਬਿਆਨ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਆਏ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘੇ ਅਤੇ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਿੱਖ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਸੈਸ਼ਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਅਤੇ 2027 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਮਾਹੌਲ ਗਰਮ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਮਾਨ ਦੇ ਬਿਆਨ ਸੂਬਾਈ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਹੋਰ ਬਹਿਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ “ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਸਥਿਤੀਆਂ” ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਯਾਤਰਾ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਕਾਰਨ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਚੋਣਵੇਂ ਜਾਪਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਖੇਡ ਸੰਬੰਧੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ’ਤੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
