Healthcare (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸ਼ੋਰ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਕੰਨ ਅਜੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਹਨ।
ਤੇਜ਼ ਧਮਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸ਼ੋਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੇਚੈਨੀ, ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ, ਬੱਚੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸੁਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਅੰਗਾਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸ਼ੋਰ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਨਾਲ ਸੁਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰ ਦਰਦ, ਉਲਟੀਆਂ, ਚੱਕਰ ਆਉਣੇ ਜਾਂ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਦਾ ਵੀ ਅਨੁਭਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ
ਏਮਜ਼ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਬਾਲ ਰੋਗ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ. ਰਾਕੇਸ਼ ਬਾਗਦੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਅਚਾਨਕ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੌਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚੌਕਸ ਰਹਿਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਰੌਲੇ-ਰੱਪੇ ਵਾਲੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਤੋਂ ਹਟਾਓ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਉਪਾਅ
- ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਿੰਨਾ ਹੋ ਸਕੇ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖੋ।
- ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਈਅਰਪਲੱਗ ਜਾਂ ਈਅਰਮਫ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
- ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖੋ।
- ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਨਾ ਕਰੋ।
- ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ।
- ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਘਬਰਾਹਟ ਵਾਲਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਅਸਾਧਾਰਨ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਕੁਝ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦੀਵਾਲੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।
