ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 4 ਮਈ (ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ) : ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ‘ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਐਲਪੀਜੀ ਖਪਤ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ।
ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਸੈੱਲ (ਪੀਪੀਏਸੀ) ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਐਲਪੀਜੀ ਦੀ ਖਪਤ ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ 16.16% ਘਟ ਕੇ 2.2 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਹੋ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 ਵਿੱਚ 2.62 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਸੀ। ਖਪਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਾਰਚ 2026 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ, ਜਦੋਂ ਇਹ 2.379 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟਕਰਾਅ ਨੇ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀਆਂ ਐਲਪੀਜੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦਾ ਲਗਭਗ 60% ਆਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਨੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਤੋਂ ਗੈਸ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਪਾਰਕ ਖੇਤਰ – ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੋਟਲਾਂ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਐਲਪੀਜੀ ਸਪਲਾਈ ਘਟਾ ਕੇ ਘਰੇਲੂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਭਰਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰਾਲ ਵੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖਪਤਕਾਰ ਐਲਪੀਜੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੀਐਨਜੀ ਅਤੇ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਵਰਗੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹੋਰ ਈਂਧਨਾਂ ਦੀ ਖਪਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਈਂਧਨ (ਏਟੀਐਫ) ਦੀ ਖਪਤ 1.37% ਘਟ ਕੇ 7.61 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ ਘਟੀਆਂ ਉਡਾਣਾਂ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਖਪਤ ਵਾਧਾ 0.25% ਘਟ ਕੇ 8.282 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਖਪਤ 6.36% ਵਧ ਕੇ 3.67 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋ ਗਈ।
ਸਾਫ਼ ਈਂਧਨਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਕਾਰਨ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਐਲਪੀਜੀ ਦੀ ਖਪਤ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਗਤੀ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
