ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਨੈਸ਼ਨਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਬਿਊਰੋ) : ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਦੌਰਾਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ 60 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਅੰਤਿਮ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਇੱਕ ਰੋਡਮੈਪ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਵਿਚੋਲੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਕਤਰ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੱਸਿਆ। ਗੱਲਬਾਤ 17 ਜੂਨ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ 14-ਨੁਕਾਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਪੱਤਰ (MoU) ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ।
ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਮਰੀਕੀ ਖਜ਼ਾਨਾ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ 60 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ 21 ਅਗਸਤ ਤੱਕ ਈਰਾਨੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ, ਪੈਟਰੋ ਕੈਮੀਕਲ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ, ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਲੰਘਣ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਏਜੰਸੀ (IAEA) ਦੇ ਨਿਰੀਖਕਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ “ਡੀ-ਕੰਫਲਿਕਟ ਸੈੱਲ” ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਹਿਮਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅੱਗੇ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਸੰਚਾਰ ਚੈਨਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਕਮੇਟੀ ਅਗਲੇ 60 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਤਿਮ ਸਮਝੌਤੇ ਲਈ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰੇਗੀ।
ਅਮਰੀਕੀ ਵਫ਼ਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੇ.ਡੀ. ਵੈਂਸ ਨੇ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਈਰਾਨੀ ਪੱਖ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਮੁਹੰਮਦ ਬਾਘੇਰ ਗਾਲੀਬਾਫ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਘਚੀ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਟੀਮਾਂ ਹੁਣ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੀਆਂ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤਕਨੀਕੀ-ਪੱਧਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਧੇਰੇ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗੀ। ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਸੰਸ਼ੋਧਨ, ਈਰਾਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਭੰਡਾਰ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਰੀਖਣ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਲਈ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੱਲ ਹੋਣੇ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਜਲਮਾਰਗ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
