ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ (ਰਾਜੀਵ ਸ਼ਰਮਾ): ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਗੱਲਬਾਤ ਪ੍ਰਗਤੀ ਅਧੀਨ ਹੋਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਅਤੇ ਤੇਹਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਖਾਰਜ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਾਰਤਾ ਦੀ ਸ਼ਡਿਊਲਿੰਗ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਰਾਜਦੂਤਕ (ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ) ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ‘ਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਨਵੇਂ ਬਾਦਲ ਛਾ ਗਏ ਹਨ।
ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਬੋਲਦਿਆਂ, ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੇ ਖੇਤਰੀ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਚਰਚਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਤੇਹਰਾਨ ਲਈ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਦੇ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮੌਕੇ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਕੋਲ ਹੁਣ ਸਮਝੌਤਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਗੰਭੀਰ ਸਿੱਟਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਵਿਚਕਾਰ ਚੋਣ ਕਰਨ ਦਾ ਬਦਲ ਹੈ।
ਤੇਹਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਖਾਰਜ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਇਸਮਾਈਲ ਬਘਾਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਨੇੜਲੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਪਰੰਤ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਇਕਲੌਤੀ ਰਾਜਦੂਤਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ (Strait of Hormuz) ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਓਮਾਨ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਈਰਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਗਚੀ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਯਾਤਰਾ ‘ਤੇ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ।
ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਦੋਹਰੇ ਰਵੱਈਏ ਦਾ ਲਗਾਇਆ ਦੋਸ਼
ਆਪਣੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਦੇ ਕੁਝ ਹੀ ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ‘ਤੇ ਈਰਾਨ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ‘ਤੇ “ਦੋਹਰਾ” ਰਵੱਈਆ ਅਪਣਾਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਤੇਹਰਾਨ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਾਰਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਲਾਂਘੇ, ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਫੌਜੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਆਖਰਕਾਰ ਅਮਰੀਕੀ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਪਵੇਗਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ “ਪੂਰਨ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ” ਕਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਮੁੱਖ ਤਣਾਅ ਕੇਂਦਰ
ਇਹ ਰਣਨੀਤਕ ਜਲਮਾਰਗ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਰਸਤਾ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਤੇਲ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੀ ਬਰਾਮਦ (ਐਕਸਪੋਰਟ) ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਰਾਹੀਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਰਾਨੀ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਤੇਹਰਾਨ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਟਰੋਲ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਰਾਜਦੂਤਕ ਪਰਿਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ
ਦੋਵਾਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਤੋਂ ਆ ਰਹੇ ਪਰਸਪਰ ਵਿਰੋਧੀ ਬਿਆਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਟਰੰਪ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੂਟਨੀਤੀ ਲਈ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਛੱਡਣ ਵਾਸਤੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਲਗਾਤਾਰ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਤਾਜ਼ਾ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਤੇਹਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਮਤਭੇਦ ਕਾਫ਼ੀ ਡੂੰਘੇ ਹਨ। ਖੇਤਰੀ ਤਣਾਅ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਭਾਵੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
