ਰਾਜੀਵ ਸ਼ਰਮਾ :- ਸਥਾਨਕ ਮੀਡੀਆ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਖਸਰੇ ਦੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਪ੍ਰਕੋਪ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਐਤਵਾਰ ਸਵੇਰੇ 8 ਵਜੇ (ਸਥਾਨਕ ਸਮੇਂ) ਤੱਕ ਪਿਛਲੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਕਾਰਨ 9 ਹੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਖਸਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਹੋਈਆਂ ਕੁੱਲ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 1,096 ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ (DGHS) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਹੋਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ 9 ਮੌਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
‘ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਨਿਊਜ਼ ਆਫ਼ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼’ (UNB) ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਤਾਜ਼ਾ ਮੌਤਾਂ ਨਾਲ ਖਸਰੇ ਕਾਰਨ ਹੋਈਆਂ ਸ਼ੱਕੀ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 995 ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 101 ‘ਤੇ ਸਥਿਰ ਹੈ।
ਇਸ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖਸਰੇ ਦੇ 1,228 ਨਵੇਂ ਸ਼ੱਕੀ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖਸਰੇ ਦੇ ਸ਼ੱਕੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 188,041 ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
UNB ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਖਸਰੇ ਦੇ 113 ਨਵੇਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦੁਆਰਾ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 21,212 ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
DGHS ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 15 ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖਸਰੇ ਦੇ ਸ਼ੱਕੀ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ 166,310 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 159,519 ਮਰੀਜ਼ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖਸਰੇ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਕਾਲਤ ਸਮੂਹ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 2026 ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕੋਪ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਾਲੀਆ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭੈੜੇ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਸੰਕਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਟੀਕਾਕਰਨ ਰਾਹੀਂ ਰੋਕਣਯੋਗ ਹੈ।
ਕੈਨੇਡਾ-ਅਧਾਰਤ ‘ਗਲੋਬਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਗਵਰਨੈਂਸ’ (GCDG) ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ‘ਰੋਕਣਯੋਗ ਤ੍ਰਾਸਦੀ: ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 2026 ਦਾ ਖਸਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਕੋਪ’ (Preventable Tragedy: Bangladesh’s 2026 Measles Outbreak) ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖਸਰੇ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਕੋਪ ਅਚਾਨਕ ਵਾਪਰਿਆ ਜਾਪਦਾ ਸੀ, ਪਰ “ਮਹਾਂਮਾਰੀ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ” ਤੋਂ ਇਹ ਕੋਈ ਅਣਕਿਆਸੀ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੰਕਟ ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਨੁਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਾਬਕਾ ਅੰਤਰਿਮ ਸਰਕਾਰ ਦੌਰਾਨ 2024-2025 ਵਿੱਚ ਟੀਕਿਆਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਨਿਯਮਤ ਟੀਕਾਕਰਨ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਜਾਣਾ, ਤੈਅਸ਼ੁਦਾ ਵਾਧੂ ਟੀਕਾਕਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨਾ, ਟੀਕਿਆਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਦੇਰੀ ਅਤੇ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਵਰਗਾਂ ਦੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲਤਾ ਵੀ ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਨ।
GCDG ਅਨੁਸਾਰ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ‘ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਚਿਲਡਰਨਜ਼ ਫੰਡ’ (UNICEF) ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਪਲਾਈ ਲੜੀ ਰਾਹੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਟੀਕੇ ਖਰੀਦਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅੰਤਰਿਮ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ‘ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਟੈਂਡਰ’ ਰਾਹੀਂ ਖਰੀਦ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। UNICEF ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਏਜੰਸੀ ਨੇ 2024 ਅਤੇ 2026 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੰਜ ਤੋਂ ਛੇ ਰਸਮੀ ਪੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 10 ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅੰਤਰਿਮ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਟੀਕਿਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਕਿੱਲਤ ਬਾਰੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
