Healthcare (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਤੁਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਜਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਗੈਸ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਜਾਂ ਉਮਰ ਵਧਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਲੱਛਣ ਕਈ ਵਾਰ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਧਮਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਧਮਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਤੱਕ ਕਾਫ਼ੀ ਖੂਨ ਅਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਇਹ ਲੱਛਣ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਨ, ਤੇਜ਼ ਤੁਰਨ, ਜਾਂ ਕੁਝ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੇਅਰਾਮੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਸਮਝ ਕੇ ਖਾਰਜ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਦਰਦ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ, ਅਸਾਧਾਰਨ ਥਕਾਵਟ, ਜਾਂ ਬੇਚੈਨੀ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਖੱਬੀ ਮੁੱਖ ਧਮਣੀ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਗੰਭੀਰ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਡਾ. ਬੀ.ਬੀ. ਭਾਰਤੀ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਫੋਰਡ ਹਸਪਤਾਲ, ਪਟਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਿਲ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਖੂਨ ਅਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੋਰੋਨਰੀ ਧਮਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣਾ ਧਮਨੀਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਖੂਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਖੱਬੀ ਮੁੱਖ ਕੋਰੋਨਰੀ ਧਮਣੀ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦਿਲ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਖੂਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਰੁਕਾਵਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਲਾਜ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਐਂਜੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਾਈਪਾਸ ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਐਂਜੀਓਪਲਾਸਟੀ ਇੱਕ ਇਲਾਜ ਵਿਕਲਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ ਵੀ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸੰਕੇਤ ਹਨ
ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਕੁਝ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਬਾਅ ਜਾਂ ਭਾਰੀਪਨ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਸਰੇ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਮੁੱਖ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿਓ:
- ਚੱਲਣ ਜਾਂ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ
- ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਜਾਂ ਦਬਾਅ
- ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਅਸਾਧਾਰਨ ਥਕਾਵਟ
- ਮੋਢੇ, ਬਾਂਹ, ਪਿੱਠ ਜਾਂ ਜਬਾੜੇ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਫੈਲਣਾ
- ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬੇਅਰਾਮੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਜੇਕਰ ਇਹ ਲੱਛਣ ਦੁਬਾਰਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗੈਸ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵਜੋਂ ਸਵੈ-ਨਿਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਕੀ ਬਾਈਪਾਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਐਂਜੀਓਪਲਾਸਟੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਹਰ ਦਿਲ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਦਾ ਇਲਾਜ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਡਾਕਟਰ ਰੁਕਾਵਟ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਇਸਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ, ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਧਮਨੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਐਂਜੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਕਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ, ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਦਵਾਈ ਮਰੀਜ਼ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ, ਕੀ ਐਂਜੀਓਪਲਾਸਟੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੀ ਬਾਈਪਾਸ ਸਰਜਰੀ ਵਧੇਰੇ ਢੁਕਵੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਉਹੀ ਇਲਾਜ ਚੁਣਨਾ ਸਿਆਣਪ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਸ਼ੂਗਰ, ਉੱਚ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ, ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ, ਮੋਟਾਪਾ, ਘੱਟ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਆਪਣੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ। ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਆਪਣੇ ਭਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਯਮਤ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੋ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮਕ, ਟ੍ਰਾਂਸ ਫੈਟ ਅਤੇ ਅਲਟਰਾ-ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਭੋਜਨ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨਾ ਵੀ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਚਾਨਕ, ਗੰਭੀਰ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਜਾਂ ਦਬਾਅ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਠੰਡਾ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ, ਬੇਹੋਸ਼ੀ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਂਹ/ਜਬਾੜੇ ਤੱਕ ਦਰਦ ਫੈਲਣ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਮਝੋ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਓ।
