ਅੱਤਵਾਦ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਹੁਣ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਛੇ ਸਰਹੱਦੀ ਰਾਜਾਂ – ਗੁਜਰਾਤ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸ਼ੀਲਡ ਦੇ ਤਹਿਤ ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲ ਸ਼ਾਮ 5 ਵਜੇ ਤੋਂ ਰਾਤ 9 ਵਜੇ ਤੱਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਬਲੈਕਆਉਟ ਡ੍ਰਿਲ ਵੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲ ਅਤੇ ਬਲੈਕਆਉਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਡਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ।
ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਹਮਲੇ ਜਾਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਘਟਨਾ ਵਰਗੇ ਸੰਭਾਵੀ ਖਤਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਕਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਹਮਲਾ ਅਤੇ ਬਲੈਕਆਉਟ ਡ੍ਰਿਲ ਕੀਤੇ। ਜੰਮੂ ਵਿੱਚ, ਰਾਤ 8 ਵਜੇ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਬਿਜਲੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਅਖਨੂਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਵਰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਪਾਟਨ ਅਤੇ ਵਲਸਾਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਇਰਨ ਵਜਾਏ ਗਏ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਨਕਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਬਚਾਅ ਟੀਮ ਨੇ ਉੱਥੇ ਫਸੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ।
ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਧਮਾਕੇ ਅਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਦੜ ਮਚ ਗਈ, ਅਤੇ SDRF ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜ ਕੀਤੇ। ਹਰਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮ ਤੋਂ ਰਾਤ ਤੱਕ ਬਲੈਕਆਉਟ ਡ੍ਰਿਲ ਵੀ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਲਰਟ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਦੌਰਾਨ, 20 ਜ਼ਖਮੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, 30 ਯੂਨਿਟ ਖੂਨ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਪੁਲਸ, ਫਾਇਰ ਬ੍ਰਿਗੇਡ, ਸਿਵਲ ਡਿਫੈਂਸ, ਮੈਡੀਕਲ ਟੀਮਾਂ, ਸਿਵਲ ਡਿਫੈਂਸ ਵਲੰਟੀਅਰ, ਹੋਮ ਗਾਰਡ, NCC, NSS ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ, ਡਰੋਨ ਅਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਾਇਰਨ ਵਜਾਉਣ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਹਤਰ ਤਾਲਮੇਲ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸਨ। SDRF, ਸਿਵਲ ਡਿਫੈਂਸ, ਫਾਇਰ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਜੰਮੂ ਦੇ ਅਖਨੂਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਇੱਕ ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹਨਾਂ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਦੌਰਾਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲ ਅਤੇ ਬਲੈਕਆਉਟ ਕੀ ਹੈ?
ਮੌਕ ਡ੍ਰਿਲ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕਸਰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਮਲਾ ਜਾਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕ ਕਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਅਤੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਇਰਨ ਵਜਾਉਣਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਲਿਜਾਣਾ, ਜ਼ਖਮੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਬਲੈਕਆਉਟ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਲਾਈਟਾਂ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਜੇਕਰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਖੇਤਰ ਦਾ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗੇ। ਇਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦਾ ਹੈ।
