ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ : ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਆਦਮੀ ਕਲੀਨਿਕਸ (ਏਏਸੀ) ਰਾਹੀਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੇਖਭਾਲ ਮਾਡਲ ਦੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਅਤੇ ਠੋਸ ਨਤੀਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, 10,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਮੁਫ਼ਤ ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਇਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਲਗਭਗ 20,000 ਔਰਤਾਂ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਤੋਂ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦੇਖਭਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਹਿਲਾਂ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 70 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਚੈੱਕਅਪ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ 60 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨੇ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੇ ਚਾਰ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਚੈੱਕਅਪ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਪ੍ਰਤੀ 100,000 ਜੀਵਤ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ 90 ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਇੱਕ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੇਖਭਾਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 4.3 ਲੱਖ ਜਣੇਪੇ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ, ਨਿਯਮਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਰੈਫਰਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 881 ਆਮ ਆਦਮੀ ਕਲੀਨਿਕ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਵਿੱਚ 46 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਾਹਰੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ 70,000 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੇਖਭਾਲ ਮਾਡਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜ਼ਰੂਰੀ ਜਣੇਪੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਟੈਸਟ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ HIV ਅਤੇ ਸਿਫਿਲਿਸ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ, ਖੂਨ ਦੇ ਟੈਸਟ, ਸ਼ੂਗਰ, ਥਾਇਰਾਇਡ, ਹੈਪੇਟਾਈਟਸ, ਹੀਮੋਗਲੋਬਿਨ, ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਟੈਸਟ, ਅਤੇ ਭਰੂਣ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ, ਹੁਣ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ‘ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਰੈਫਰਲ ਸਲਿੱਪ ਜਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 500 ਸਰਕਾਰੀ-ਸੂਚੀਬੱਧ ਨਿੱਜੀ ਡਾਇਗਨੌਸਟਿਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ‘ਤੇ ਮੁਫਤ ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਫਤ ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ ਰਾਹੀਂ ਲਗਭਗ ₹1 ਕਰੋੜ (ਲਗਭਗ ₹10 ਮਿਲੀਅਨ) ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਲਗਭਗ 5,000 ਉੱਚ-ਜੋਖਮ ਵਾਲੀਆਂ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਨੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਟੈਸਟਿੰਗ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜਣੇਪੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਾਲੋ-ਅਪ ਤੱਕ, ਇਹ ਮਾਡਲ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਮਿਆਰੀ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਅਤੇ ਰੈਫਰਲ ਸਿਸਟਮ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਰਾਜ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਮਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਦੇਖਭਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸਾਲਾਨਾ ਲੱਖਾਂ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਆਮ ਆਦਮੀ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਕਦਮ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
