Education (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਕੇਂਦਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ (CBSE) ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਕੂਲਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਤੋਂ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਹਰੇਕ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ ਸੰਬੰਧੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੁਣ ਆਦਰਸ਼ਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹਰੇਕ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 40 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਖਾਸ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੀਮਾ ਨੂੰ 45 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੱਕ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ?
CBSE ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਦਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਅਤੇ ਅਨੁਕੂਲ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੋਰਡ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੀਮਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਹਰੇਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੱਲ ਵਧੇਰੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ 45 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੱਕ ਦੀ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ?
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦਾਖਲ ਕਰਨ ਲਈ CBSE ਤੋਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮੰਗੀ ਸੀ, ਬੋਰਡ ਨੇ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ:
ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ: ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਲਾਂ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ, ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ।
ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ: ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੋ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਉਸੇ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ: ਉਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲੰਬੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਹੋਸਟਲ ਤੋਂ ਡੇ-ਸਕਾਲਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ: ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੋ ਹੋਸਟਲ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਡੇ-ਸਕਾਲਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ: ਉਹ ਜੋ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਸੇ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਦਾਖਲਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਨਿਯਮ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸਕੂਲ ਇੱਕ ਭਾਗ ਵਿੱਚ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦਾਖਲਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ:
9ਵੀਂ ਤੋਂ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ: ਦਾਖਲੇ ਦਾ ਕਾਰਨ CBSE ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਅਪਲੋਡ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦਾਖਲਾ ਅਤੇ ਐਗਜ਼ਿਟ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
1ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ 8ਵੀਂ ਜਮਾਤ: ਕਾਰਨ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਰਨੇ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ CBSE ਦੇ OSIS ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਅਪਲੋਡ ਕਰਨੇ ਹੋਣਗੇ।
CBSE ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ: ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਖੇਤਰੀ CBSE ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈਣੀ ਪਵੇਗੀ।
ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ 45 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੱਕ ਦੀ ਛੋਟ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ:
- ਹਰੇਕ ਕਲਾਸ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 500 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਦਾ ਕਮਰਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਹਰੇਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 1 ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸੀਬੀਐਸਈ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਸੈਕਸ਼ਨ 40 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਕਮਰੇ ਬਣਾਉਣ ਜਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
