ਰਾਜੀਵ ਸ਼ਰਮਾ :- ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਆਏ ਅਚਾਨਕ ਹੜ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਕੇ 162 ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਲੋਕ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਹਾਲ ਹੀ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤਬਾਹੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਰੁੜ੍ਹ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਦਿ ਕਾਠਮੰਡੂ ਪੋਸਟ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਆਏ ਅਚਾਨਕ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਤਿੰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਤੋਦੇ (ਐਵਲਾਂਚ) ਨੇ ਭੋਤੇਕੋਸ਼ੀ ਦੀ ਲੇਂਧੇ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਸੂਵਾਗੜ੍ਹੀ ਵਿਖੇ ਚੀਨ ਨਾਲ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤਿਮੁਰੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ।
ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਘਰ, ਬਹੁਤੀ ਬਸਤੀ ਹੜ੍ਹ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੁੜ੍ਹ ਗਈ ਸੀ। ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੀਂਹ ਨਾ ਪੈਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਵਸਨੀਕਾਂ ਕੋਲ ਤਬਾਹੀ ਦੀ ਕੋਈ ਚੇਤਾਵਨੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਹੜ੍ਹ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਇਆ, ਰਸੂਵਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਸਟਮ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰਾਜਿੰਦਰ ਧੁੰਗਾਨਾ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਨੇੜਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਗਏ।
ਕਸਟਮ ਚੈਕਪੁਆਇੰਟ ’ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਹਨ ਅਤੇ ਟਰੱਕ ਰੁੜ੍ਹ ਗਏ। ਪੋਸਟ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਭੋਤੇਕੋਸ਼ੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਆਏ ਅਚਾਨਕ ਹੜ੍ਹ ਨੇ ਤਿੰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 162 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁੱਢਲੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿੱਚ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਹੜ੍ਹ ਨੇਪਾਲ-ਚੀਨ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਇੱਕ ਨਦੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਤੋਦੇ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ ਆਇਆ ਸੀ।
ਮੁਲਾਂਕਣ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਨੇਪਾਲ-ਚੀਨ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ, ਰਸੂਵਾਗੜ੍ਹੀ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ, ਬਰਫ਼ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਖਿਸਕਣ ਕਾਰਨ ਲੇਂਧੇ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਮਲਬੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੜ੍ਹ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਆਇਆ ਸੀ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲਗਪਗ 500 ਲਾਪਤਾ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 133 ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ 37 ਐਨ.ਆਰ.ਆਈ. ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 50 ਭਾਰਤੀ ਕੈਲਾਸ਼ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰੀ ਸਨ। ਅਚਾਨਕ ਹੜ੍ਹ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 81 ਸੁਰੱਖਿਆ ਫ਼ੋਰਸਾਂ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਬੇਨਾਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੁੱਧਵਾਰ ਦਾ ਹੜ੍ਹ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘਾਤਕ ਹੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
