Healthcare (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਮਿੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਵਾਰ ਡਰਾਉਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਲਝਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਜੇਕਰ ਇਹ ਸੁਪਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ, ਮਾਨਸਿਕ ਥਕਾਵਟ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਨ ਭਰ ਬੇਚੈਨ ਰੱਖਣ? ਜੇਕਰ ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਡ੍ਰੀਮ ਰੀਕਾਲ ਡਿਸਆਰਡਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ – ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਤੀ ਜੋ ਅੱਜ ਦੀ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਅਤੇ ਅਨਿਯਮਿਤ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਭਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਡ੍ਰੀਮ ਰੀਕਾਲ ਡਿਸਆਰਡਰ ਕੀ ਹੈ?
ਡ੍ਰੀਮ ਰੀਕਾਲ ਡਿਸਆਰਡਰ ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਂ ਅਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਯਾਦਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸੁਪਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਿਨ ਭਰ ਥਕਾਵਟ ਜਾਂ ਤਣਾਅ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਨੀਂਦ ਦੇ REM (ਰੈਪਿਡ ਆਈ ਮੂਵਮੈਂਟ) ਪੜਾਅ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਰਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪੜਾਅ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹਨ?
- ਸੁਪਨੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਕਾਰ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
- ਅਕਸਰ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ
- ਇੱਕੋ ਸੁਪਨਾ ਕਈ ਵਾਰ ਦੇਖਣਾ ਜਾਂ ਇੱਕੋ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ
- ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਸੁਪਨੇ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ
- ਦਿਨ ਭਰ ਮਾਨਸਿਕ ਥਕਾਵਟ, ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ ਜਾਂ ਬੇਚੈਨੀ
- ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸੁਪਨੇ ਅਤੇ ਹਕੀਕਤ ਵਿਚਕਾਰ ਉਲਝਣ
ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਕਾਰਨ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ, ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਸੰਤੁਲਨ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਮਾਨਸਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਵਿਕਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?
ਇਸ ਵਿਕਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਨੀਂਦ ਦੀ ਅਨਿਯਮਿਤਤਾ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ:
- ਤਣਾਅ ਜਾਂ ਸਦਮੇ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
- ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਜਾਂ ਲੈਪਟਾਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
- ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰੀ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਕੈਫੀਨ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨਾ
- ਬੇਵਕਤੀ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਜਾਗਣਾ
- ਲਗਾਤਾਰ ਮਾਨਸਿਕ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ
- ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਜੈਨੇਟਿਕ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਨੀਂਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਨਸਿਕ ਬਲਕਿ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਰਿਕਵਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਥਕਾਵਟ, ਸਿਰ ਦਰਦ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ, ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਦੀ ਘਾਟ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਇਲਾਜ
ਇਸ ਵਿਕਾਰ ਦਾ ਇਲਾਜ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:
- ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਸੌਣਾ ਅਤੇ ਜਾਗਣਾ
- ਸੌਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਜਾਂ ਲੈਪਟਾਪ ਬੰਦ ਕਰਨਾ
- ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਚਣ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ
- ਧਿਆਨ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ
- ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਹਲਕੀ ਕਸਰਤ ਕਰਨਾ
- ਜੇਕਰ ਲੱਛਣ ਗੰਭੀਰ ਹਨ, ਤਾਂ ਨੀਂਦ ਦੇ ਮਾਹਰ ਜਾਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ
ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਮਨੋ-ਚਿਕਿਤਸਾ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
