ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਰਾਜੀਵ ਸ਼ਰਮਾ) : ਅਪ੍ਰੈਲ-ਜੂਨ 2026 ਦੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ 6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ। ਵਰਲਡ ਗੋਲਡ ਕੌਂਸਲ (WGC) ਦੀ ‘Q2 2026 ਗੋਲਡ ਡਿਮਾਂਡ ਟ੍ਰੈਂਡਸ’ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੰਗ ਘੱਟ ਕੇ 131.4 ਟਨ ਰਹਿ ਗਈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ 139.7 ਟਨ ਸੀ।
ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਮੌਸਮੀ ਮੰਗ, ਵਧੀਆਂ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਗੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਤਿਮਾਹੀ ਦਾ ਮੁੱਲ ਰਿਕਾਰਡ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਪਤ ਦਾ ਕੁੱਲ ਮੁੱਲ ₹1.98 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ₹1.32 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ 50 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵੱਧ ਹੈ।
WGC ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਚਿਨ ਜੈਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਖਪਤਕਾਰ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2026 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੰਗ 650 ਤੋਂ 750 ਟਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਹੋਰ ਘਟਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਯਾਤ ਡਿਊਟੀਆਂ ਘਟਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੰਗ ਇਸ ਅਨੁਮਾਨ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਸਿਰੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ। ਅਪ੍ਰੈਲ-ਜੂਨ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ 15 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਡਿੱਗ ਕੇ 75.1 ਟਨ ਰਹਿ ਗਈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ 88.8 ਟਨ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਨਿਵੇਸ਼ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹੀ। ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ 9 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧ ਕੇ 50.3 ਟਨ ਹੋ ਗਈ। ਭਾਰਤੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ETF ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਨਿਵੇਸ਼ ਵੀ 4.2 ਟਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਧੀਆਂ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀਆਂ ਨੇ ਤਸਕਰੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਹੋਣ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। WGC ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਜੋਖਮ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ। ਅਪ੍ਰੈਲ-ਜੂਨ 2026 ਦੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਦਰਾਮਦ 98.1 ਟਨ ਰਹੀ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ 127.4 ਟਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 23 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਰੀਸਾਈਕਲ ਕੀਤਾ ਸੋਨਾ ਵੀ 17 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਘਟ ਕੇ 19.2 ਟਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਆਹਾਂ ਦਾ ਸੀਜ਼ਨ ਸਾਲ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਭਾਰਤੀ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਬਦਲਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
