Technology (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਕਬਾਇਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਕਬਾਇਲੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ‘ਆਦਿ ਵਾਣੀ’ ਦਾ ਬੀਟਾ ਸੰਸਕਰਣ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਏਆਈ-ਅਧਾਰਤ ਕਬਾਇਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਨੁਵਾਦਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਬਾਇਲੀ ਪ੍ਰਾਈਡ ਈਅਰ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲ ਕਬਾਇਲੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗੀ।
ਇਹ ਐਪ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਗੂਗਲ ਪਲੇ ਸਟੋਰ ‘ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਈਓਐਸ ਸੰਸਕਰਣ ਜਲਦੀ ਹੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੈੱਬ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ‘ਤੇ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਕਬਾਇਲੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਕਬਾਇਲੀ ਸਮਾਜ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਏਆਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਕਬਾਇਲੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਹੈ।
‘ਆਦਿ ਵਾਣੀ’ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅਨੁਵਾਦਕ ਸੰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਬਾਇਲੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਭਾਸ਼ਾ ਮਾਡਲ ਦੀ ਨੀਂਹ ਬਣਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉੱਨਤ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬਾਇਲੀਆਂ ਦੀਆਂ 461 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ 71 ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਕਟ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, 81 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ 42 ਗੰਭੀਰ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਸੰਚਾਰਨ ਕਾਰਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਲੋਪ ਹੋਣ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ‘ਆਦਿ ਵਾਣੀ’ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਈਆਈਟੀ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ BITS ਪਿਲਾਨੀ, IIIT ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਅਤੇ IIIT ਨਵਾ ਰਾਏਪੁਰ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਝਾਰਖੰਡ, ਓਡੀਸ਼ਾ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਮੇਘਾਲਿਆ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।
ਇਸ ਟੂਲ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਹਿੰਦੀ / ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਸਲ-ਸਮੇਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਲੋਕਧਾਰਾ, ਮੌਖਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਡਿਜੀਟਲ ਸੰਭਾਲ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਪਹਿਲ ਕਬਾਇਲੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਸਾਖਰਤਾ ਵਧਾਉਣ, ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗੀ।
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਸੰਥਾਲੀ (ਓਡੀਸ਼ਾ), ਭੀਲੀ (ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼), ਮੁੰਡਾਰੀ (ਝਾਰਖੰਡ) ਅਤੇ ਗੋਂਡੀ (ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ) ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬੀਟਾ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ, ਕੁਈ ਅਤੇ ਗਾਰੋ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
