ਰਾਜੀਵ ਸ਼ਰਮਾ :- ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਨੇ ਹੁਣ ਹਿੰਸਕ ਰੂਪ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ। ਯੂਏਈ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਈਰਾਨੀ ਕਰੂਜ਼ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨੇ ਓਮਾਨੀ ਖੇਤਰੀ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ (ਯੂਏਈ) ਦੇ ਟੈਂਕਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ 8 ਹੋਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਹਮਲੇ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਅਤੇ ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਮੋਮਬਾਸਾ’ ਅਤੇ ‘ਬਾਹੀਆ’ ਸਨ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ‘ਮੋਮਬਾਸਾ’ ‘ਤੇ ਸਵਾਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਦੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਚਲੀ ਗਈ। ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਵਿੱਚ 6 ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ 2 ਯੂਕਰੇਨੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਗੰਭੀਰ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਅੱਗ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ‘ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਯੂਏਈ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ
ਯੂਏਈ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਉਲੰਘਣਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਯੂਏਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ, ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਉਪਾਅ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਭੜਕਾਹਟ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦਾ ਪੂਰਾ ਅਧਿਕਾਰ ਰਾਖਵਾਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਹਾਈ ਅਲਰਟ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਈਰਾਨ ਦੀ ਅਰਧ-ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ, ਤਸਨੀਮ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਕਈ “ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ” ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ। ਈਰਾਨੀ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਸਾਰਕ IRIB ਨੇ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਸਰੋਤ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਨੇ “ਦੁਸ਼ਮਣ ਅਮਰੀਕੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਜਹਾਜ਼” ‘ਤੇ ਕਰੂਜ਼ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾਗੀਆਂ ਹਨ।
ਤਣਾਅ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
ਇਹ ਤਾਜ਼ਾ ਹਮਲਾ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਧਦੇ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਯੂਐੱਸ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ (CENTCOM) ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਗਰਿਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਹਿਰਾਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ, ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਬਦਲੇ, ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਯੋਗ ਕਾਰਗੋ ‘ਤੇ 20 ਫੀਸਦੀ ਟੈਰਿਫ ਲਗਾਏਗਾ। ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਅਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਰੂਟ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਜੋਖਮ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।0
