ਨੈਸ਼ਨਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਬਿਊਰੋ :- ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਕੈਨਨਾਸਕਿਸ, ਅਲਬਰਟਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ G7 ਸੰਮੇਲਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ-ਈਰਾਨ ਟਕਰਾਵ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਵਪਾਰਿਕ ਤਣਾਅ ਇਸ ਵਾਰੀ ਮੁੱਖ ਚਰਚਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਸੰਮੇਲਣ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀ ਅਣਭਵਿਕ ਭੂਮਿਕਾ ਕਾਰਨ ਚਰਚਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਤਣਾਅ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵਪਾਰ, ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ-ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ਼ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ।
ਇਜ਼ਰਾਈਲ-ਈਰਾਨ ਸੰਘਰਸ਼
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ Associated Press ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਧਰਮਗੁਰੂ ਆਯਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖ਼ਾਮਨਈ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਦੱਸਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਕਿੰਨੀ ਦੂਰ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ।
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕੇਅਰ ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਇਹ ਸੰਮੇਲਣ ਦੌਰਾਨ ਕਾਫ਼ੀ ਗੰਭੀਰ ਚਰਚਾਵਾਂ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।”
ਕਾਰਨੀ ਵੱਲੋਂ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸਾਂਝਾ ਬਿਆਨ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਈ ਨੇਤਾ ਟਰੰਪ ਨਾਲ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਮੀਟਿੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੰਮੇਲਣ ਇੱਕਤਾਈ ਦੀ ਥਾਂ ਨਿੱਜੀ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਟਰੰਪ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਣਪਛਾਤੀ
ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ “ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ 51ਵਾਂ ਸੂਬਾ” ਬਣਾਉਣ ਜਾਂ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਵਰਗੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਨੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿਚ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੈਕਰੋਂ ਨੇ ਤਿੱਖਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, “ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਨਾ ਵਿਕਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਵੱਲੋਂ ਲੈਣ ਯੋਗ।”
ਟਰੰਪ ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਾਰਨੀ ਨਾਲ਼ ਮਿਲਣਗੇ। ਸੰਮੇਲਣ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ, ਯੂਕਰੇਨ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਮੈਕਸੀਕੋ ਅਤੇ UAE ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਸੱਦੇ ਗਏ ਹਨ।
ਕੈਨੇਡਾ ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਤਣਾਅ
ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤੇ ਹਨ, ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਭੇਜਣੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਨਵੇਂ ਸਮਝੌਤੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪਰ ਕਈ ਨੇਤਾ ਟਰੰਪ ਦੀ ਅਣਪਛਾਤੀ ਰਵਾਇਤ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਪੂਰਵ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਾਨ ਕਰਟੀਅਨ ਨੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ “ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਰਨ ਦਿਓ ਤੇ ਸਧਾਰਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਰਹੋ।”
ਯੂਕੇ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ਼ ਗੱਡੀਆਂ, ਸਟੀਲ ਅਤੇ ਐਲੂਮਿਨੀਅਮ ‘ਤੇ ਸ਼ੁਲਕ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਜੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਵਾਅਦਾ ਤੋੜਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ।
G7 ਸੰਮੇਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ ਕਾਰਨੀ ਨਾਲ਼ ਆਟਵਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ‘ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਇਹ 8 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੀ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਵਿਚਕਾਰ ਕਈ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹਨ ਕਿ ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ ਟਰੰਪ ਦੀ “ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਸੂਬਾ ਬਣਾਉਣ” ਵਾਲੀ ਟਿੱਪਣੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਸਿੱਧਾ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਕੈਨੇਡਾ ਇਕ ਖੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਕੰਮਨਵੈਲਥ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।”
ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਵੀ ਏਜੰਡੇ ‘ਤੇ
ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਵੀ ਸੰਮੇਲਣ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੋਹਰਾ ਰਹੇਗੀ। ਯੂਕਰੇਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੋਲੋਦੀਮਿਰ ਜ਼ੇਲੈਂਸਕੀ ਦੀ ਟਰੰਪ ਨਾਲ਼ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। Oval Office ਦੀ ਪਿਛਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਿਵੇਂ ਰਹੇਗੀ, ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋਵੇਗਾ।
ਜਰਮਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸੰਮੇਲਣ “ਛੇ ਦੇਸ਼ ਬਨਾਮ ਇੱਕ” ਦੀ ਥਾਂ ਗੰਭੀਰ ਚਰਚਾਵਾਂ ਲਈ ਮੰਚ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਰਟੀਅਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇੱਕੋ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ – ਤੁਸੀਂ ਅਨੁਮਾਨ ਨਹੀਂ ਲਾ ਸਕਦੇ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕਿਸ ਮੂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰੇਗਾ।”
