ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਨੈਸ਼ਨਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਬਿਊਰੋ): ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਯੁੱਧ ਦੇ 27ਵੇਂ ਦਿਨ, ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਸਿਖਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਈਰਾਨੀ ਵਾਰਤਾਕਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਸਮਝੌਤੇ ਲਈ “ਭੀਖ” ਮੰਗ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਿਰਫ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਆਪਣੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ, ਟਰੂਥ ਸੋਸ਼ਲ ‘ਤੇ ਪੋਸਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਫੌਜੀ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਲਗਭਗ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ “ਸਮਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਜੇਕਰ ਇਹ ਮੌਕਾ ਖੁੰਝ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜਨ ਦੀ ਕੋਈ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।”
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਯੁੱਧ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ‘ਤੇ ਖਤਮ ਹੋਵੇਗਾ।
ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ 5 ਮੁੱਖ ਸ਼ਰਤਾਂ
ਈਰਾਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੰਜ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸ਼ਰਤਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ:
- ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਤਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ
- ਸਾਰੇ ਮੋਰਚਿਆਂ ‘ਤੇ ਯੁੱਧ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ
- ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇੱਕ ਠੋਸ ਵਿਧੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ
- ਯੁੱਧ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਅਤੇ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ
- ਹੋਰਮੂਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਉੱਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ
ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ 15-ਸ਼ਰਤਾਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ 15-ਨੁਕਾਤੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਜੰਗਬੰਦੀ, ਈਰਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ‘ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਕ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਰਗੇ ਸਖ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇ ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚ ਨਤਾਨਜ਼, ਇਸਫਾਹਾਨ ਅਤੇ ਫੋਰਡੋ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ, IAEA ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਸੌਂਪਣਾ, ਇਸਦੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਪ੍ਰੌਕਸੀਆਂ ਲਈ ਸਮਰਥਨ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾਉਣ, ਊਰਜਾ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ “ਸਨੈਪਬੈਕ” ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਭਾਵ
28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਤਰੀ ਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਹੀ ਹੈ।
