Education (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਫੌਜੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੱਕੀ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ, NCERT ਜਲਦੀ ਹੀ ‘ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ’ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਦਿਅਕ ਮਾਡਿਊਲ ਲਿਆਉਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਿਲ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨੀਤੀ, ਰਣਨੀਤਕ ਜਵਾਬਾਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣਾ ਹੈ।
ਇਹ ਮਾਡਿਊਲ ਦੋ ਪੱਧਰਾਂ ‘ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ
NCERT ਵੱਲੋਂ ਦੋ ਮਾਡਿਊਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਮਾਡਿਊਲ ਤੀਜੀ ਤੋਂ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜਾ ਮਾਡਿਊਲ 9ਵੀਂ ਤੋਂ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਲਗਭਗ 8 ਤੋਂ 10 ਪੰਨਿਆਂ ਦੇ ਇਹ ਮਾਡਿਊਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਫਲ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਣਗੇ।
ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਕੀ ਹੈ?
ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ 7 ਮਈ 2025 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (PoK) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅੱਤਵਾਦੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਇਹ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪਹਿਲਗਾਮ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 26 ਨਿਰਦੋਸ਼ ਨਾਗਰਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਤਣਾਅ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦਾਂ ‘ਤੇ ਜੰਗ ਵਰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਫੌਜੀ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਈ ਅੱਤਵਾਦੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉੱਥੇ ਫੌਜ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ
ਇਹ ਮਾਡਿਊਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਵੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਿਸ਼ਨ ਲਾਈਫ, ਸ਼ੁਭਾਂਸ਼ੂ ਸ਼ੁਕਲਾ ਦੀ ਐਕਸੀਓਮ-4 ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰੀ, ਅਤੇ ਚੰਦਰਯਾਨ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਕਵਰ ਕਰੇਗਾ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਬਦਲਾਅ
ਮੁਗਲਾਂ ‘ਤੇ ਨਵਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ
ਐਨਸੀਈਆਰਟੀ ਦੀ 8ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਾਬਰ ਨੂੰ ‘ਬੇਰਹਿਮ ਅਤੇ ਜ਼ਾਲਮ’ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਕਬਰ ਨੂੰ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ‘ਜ਼ਾਲਮ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ’ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਾਸਕ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਮੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ, ਮੁਗਲ ਯੁੱਗ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਯੁੱਗ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ
8ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਆਚਾਰੀਆ ਕਨਾਦ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸੋਚ ਕਿੰਨੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਭਾਸਕਰ II ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਾਣੀ-ਘੜੇ ਦੇ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਤਕਨੀਕਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
