Technology (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਡਾਟਾ ਉਲੰਘਣਾ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 140 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੂਜ਼ਰਨੇਮ ਅਤੇ ਪਾਸਵਰਡ ਲੀਕ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਮੇਲ, ਫੇਸਬੁੱਕ, ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਡੇਟਾ ਕਿਸੇ ਹੈਕਰ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਇਨਫੋਸਟੀਲਰ ਮਾਲਵੇਅਰ ਦੁਆਰਾ ਚੋਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਚੌਕਸ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਮਾਮਲਾ ਕਿਵੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ
ਇਸ ਵੱਡੇ ਡੇਟਾ ਲੀਕ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖੋਜਕਰਤਾ ਜੇਰੇਮੀਆਹ ਫਾਉਲਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੀਪੀਐਨ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਗਭਗ 96GB ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਡੇਟਾ ਇੰਟਰਨੈਟ ‘ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਂ ਐਨਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਡੇਟਾਬੇਸ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਲਈ ਵੀ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਸੀ। ਇਹ ਡੇਟਾ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਕਿਸੇ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀ ਦੁਆਰਾ ਅਪਲੋਡ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇੱਕ ਗਲਤ ਸੰਰਚਿਤ ਡੇਟਾਬੇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਵੇਂ ਲੌਗਇਨ ਵੇਰਵੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਹੋਸਟਿੰਗ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਹਟਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਕਿਹੜੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?
ਇਸ ਡੇਟਾ ਉਲੰਘਣਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਤੋਂ ਯੂਜ਼ਰਨੇਮ ਅਤੇ ਪਾਸਵਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੀਮੇਲ, ਯਾਹੂ ਅਤੇ ਆਉਟਲੁੱਕ ਵਰਗੇ ਈਮੇਲ ਖਾਤਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਫੇਸਬੁੱਕ, ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ, ਟਿੱਕਟੋਕ ਅਤੇ ਐਕਸ ਵਰਗੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ, ਡਿਜ਼ਨੀ ਪਲੱਸ, ਐਚਬੀਓ ਮੈਕਸ ਅਤੇ ਰੋਬਲੋਕਸ ਵਰਗੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਤੋਂ ਖਾਤੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਲੀਕ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਲੀਕ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਓਨਲੀਫੈਨਜ਼ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਰਕਾਰੀ ਲੌਗਇਨ ਵੇਰਵੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਅੰਕੜੇ
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਲਗਭਗ 48 ਮਿਲੀਅਨ ਜੀਮੇਲ ਖਾਤਿਆਂ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੀਕ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 4 ਮਿਲੀਅਨ ਯਾਹੂ ਖਾਤਿਆਂ ਅਤੇ 1.5 ਮਿਲੀਅਨ ਆਉਟਲੁੱਕ ਖਾਤਿਆਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, 17 ਮਿਲੀਅਨ ਫੇਸਬੁੱਕ ਖਾਤੇ, 6.5 ਮਿਲੀਅਨ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਖਾਤੇ, ਅਤੇ ਲਗਭਗ 800,000 ਟਿੱਕਟੋਕ ਖਾਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਡੇਟਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 4.2 ਮਿਲੀਅਨ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਖਾਤਿਆਂ ਤੋਂ ਲੌਗਇਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਮਾਲਵੇਅਰ, ਹੈਕਰ ਨਹੀਂ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ
ਇਸ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਡੇਟਾ ਕਿਸੇ ਹੈਕਰ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਨਫੋਸਟੀਲਰ ਮਾਲਵੇਅਰ ਦੁਆਰਾ ਚੋਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਮਾਲਵੇਅਰ ਚੁੱਪਚਾਪ ਉਪਭੋਗਤਾ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨਾਮ, ਪਾਸਵਰਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਇਹ ਡੇਟਾਬੇਸ ਔਨਲਾਈਨ ਰਿਹਾ, ਮਾਲਵੇਅਰ ਲਗਾਤਾਰ ਨਵਾਂ ਡੇਟਾ ਜੋੜਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕੀਤਾ, ਇਸਦਾ ਸਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।
ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਲਾਹ
ਸਾਈਬਰ ਮਾਹਰ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਲਵੇਅਰ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖਾਤਿਆਂ ਦੇ ਪਾਸਵਰਡ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਐਪ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਲਈ ਵਿਲੱਖਣ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਾਸਵਰਡ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੀਮੇਲ, ਫੇਸਬੁੱਕ, ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਵਰਗੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ‘ਤੇ ਦੋ-ਕਾਰਕ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ (2FA) ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਣਾ ਔਨਲਾਈਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
