ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੈਮਰੇ ਨਾਲ ਕੈਦ ਕੀਤਾ, ਰਘੂ ਰਾਏ ਦਾ ਐਤਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ 83 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ। ਰਘੂ ਰਾਏ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਨਿਤਿਨ ਰਾਏ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰੋਸਟੇਟ ਕੈਂਸਰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਮਿਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ ਕੈਂਸਰ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਦਿਮਾਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਮਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਸਨ।”
ਰਘੂ ਰਾਏ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਗੁਰਮੀਤ, ਪੁੱਤਰ ਨਿਤਿਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ – ਲਗਾਨ, ਅਵਨੀ ਅਤੇ ਪੂਰਵਈ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਐਤਵਾਰ ਸ਼ਾਮ 4 ਵਜੇ ਲੋਧੀ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਰਘੂ ਰਾਏ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾ ਸਿਤਾਰਾ ਸਨ। ਰਘੂ ਰਾਏ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਰਘੂ ਰਾਏ ਦਾ ਜਨਮ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਝੰਗ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1965 ਵਿੱਚ 23 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ 1966 ਵਿੱਚ ‘ਦ ਸਟੇਟਸਮੈਨ’ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਬਣੇ ਅਤੇ 1982 ਵਿੱਚ ‘ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ’ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮਹਾਨ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਹੈਨਰੀ ਕਾਰਟੀਅਰ ਬ੍ਰੇਸਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਸਥਾ ‘ਮੈਗਨਮ ਫੋਟੋਜ਼’ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ। ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 18 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਘੂ ਰਾਏ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਵਰਲਡ ਪ੍ਰੈਸ ਫੋਟੋ ਦੀ ਜਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਦੋ ਵਾਰ ਯੂਨੈਸਕੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਜਿਊਰੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਬਣੇ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਕੈਮਰੇ ‘ਚ ਕੀਤਾ ਕੈਦ
ਰਘੂ ਰਾਏ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ, ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ, ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ, ਸਤਿਆਜੀਤ ਰੇਅ ਅਤੇ ਬਾਲਾ ਸਾਹਿਬ ਠਾਕਰੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤਸਵੀਰਾਂ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਸਲ ਤਸਵੀਰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦੇ ਇੱਕ ਯੁੱਗ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
