Heathcare (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਸਾਇਟਿਕਾ ਇੱਕ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਿੱਠ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਮਰ ਅਤੇ ਲੱਤਾਂ ਤੱਕ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਦ ਸਾਇਟਿਕਾ ਨਰਵ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਇਟਿਕਾ ਦਾ ਦਰਦ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰਕ ਬੇਅਰਾਮੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਦਰਦ ਇੰਨਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਤੁਰਨ ਜਾਂ ਬਿਸਤਰੇ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਬਦਲਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਸਾਇਟਿਕਾ ਦਾ ਵਧਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਅੱਜ ਦੀ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਨਾ-ਸਰਗਰਮ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੈਠਣਾ, ਮੋਟਾਪਾ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਗਲਤ ਆਦਤਾਂ ਅਤੇ ਕਸਰਤ ਦੀ ਘਾਟ ਨੇ ਕਈ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਾਇਟਿਕਾ ਦਾ ਦਰਦ ਹੈ। ਸਾਇਟਿਕਾ ਵਿੱਚ, ਕਮਰ ਤੋਂ ਅੱਡੀ ਤੱਕ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਇੰਨਾ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਸਾਇਟਿਕਾ ਦੇ ਦਰਦ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਦੇ ਮੈਕਸ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਆਰਥੋਪੈਡਿਕਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਯੂਨਿਟ ਮੁਖੀ ਡਾ. ਅਖਿਲੇਸ਼ ਯਾਦਵ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੋਟਾਪਾ ਸਾਇਟਿਕਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ:
- ਹਰਨੀਏਟਿਡ ਡਿਸਕ: ਜਦੋਂ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਦੀ ਡਿਸਕ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਖਿਸਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਇਏਟਿਕ ਨਰਵ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
- ਸਲਿੱਪ ਡਿਸਕ: ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਵਿੱਚ ਡਿਸਕ ਦਾ ਵਿਸਥਾਪਨ।
- ਗਲਤ ਕਸਰਤ ਜਾਂ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ: ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇੱਕੋ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣਾ ਜਾਂ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਸਰਤ ਕਰਨਾ।
- ਕੁੱਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ: ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਤਣਾਅ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰ ਵਧਣਾ।
- ਸੱਟ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਸਾਇਏਟਿਕ ਨਰਵ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਇਏਟਿਕਾ ਦਰਦ ਦੇ ਲੱਛਣ
ਸਾਇਏਟਿਕਾ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸਦੇ ਆਮ ਲੱਛਣ ਹਨ:
- ਪਿੱਠ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ, ਕਮਰ ਅਤੇ ਲੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਦਰਦ
- ਲੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਝਨਝਨ ਜਾਂ ਕਾਂਟੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ
- ਉਂਗਲਾਂ ਦਾ ਸੁੰਨ ਹੋਣਾ
- ਚੱਲਣ, ਬੈਠਣ ਅਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ
- ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ
ਸਾਇਟਿਕਾ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ
ਸਾਇਟਿਕਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਸਹੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਪਣਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
- ਸਹੀ ਆਸਣ ਰੱਖੋ: ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿਓ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਰੱਖੋ।
- ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਸਰਤ ਕਰੋ: ਹਲਕਾ ਖਿੱਚਣਾ ਅਤੇ ਯੋਗਾ ਕਰੋ।
- ਭਾਰ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ: ਮੋਟਾਪਾ ਸਾਇਟਿਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
- ਭਾਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚੁੱਕੋ: ਝੁਕ ਕੇ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
- ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਾ ਬੈਠੋ: ਹਰ 30-40 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਉੱਠੋ ਅਤੇ ਤੁਰੋ।
- ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਜੁੱਤੇ ਪਾਓ: ਹੀਲ ਜਾਂ ਤੰਗ ਜੁੱਤੇ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
