ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ : ਇਨਫੋਰਸਮੈਂਟ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ (ਈਡੀ) ਨੇ ਡੱਬਾ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਔਨਲਾਈਨ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿਰੁੱਧ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸੋਮਵਾਰ (22 ਦਸੰਬਰ, 2025) ਨੂੰ, ਈਡੀ ਨੇ ਇੰਦੌਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੀਐਮਐਲਏ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਕੱਦਮਾ ਸ਼ਿਕਾਇਤ (ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ) ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ। ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਸੰਗਠਿਤ ਸਿੰਡੀਕੇਟ ਇੰਦੌਰ, ਮੁੰਬਈ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਚੇਨਈ ਅਤੇ ਦੁਬਈ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਈਡੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਇੰਦੌਰ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਐਫਆਈਆਰ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਐਫਆਈਆਰ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਸੰਹਿਤਾ, 2023 ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਪੁਰਾਣੀ ਆਈਪੀਸੀ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ। ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਇਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ 2021 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਐਨ.ਐਮ. ਜੋਸ਼ੀ ਮਾਰਗ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਇੱਕ ਹੋਰ ਐਫਆਈਆਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਔਨਲਾਈਨ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਦਾਇਰ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਸੰਚਾਲਕ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ
ਈਡੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਜਿਸਨੂੰ ਗੋਲੂ ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੂਰੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਚਾਲਕ ਸੀ। ਉਹ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਕੀਤੇ ਵਪਾਰ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ, ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਆਫਸ਼ੋਰ ਚੈਨਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿਸਟਮ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਤਰੁਣ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਅਤੇ ਖੱਚਰ ਖਾਤਿਆਂ (ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ) ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਰਾਮਾਸਾਮੀ MT5 ਸਰਵਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ ਜੋ ਜਾਅਲੀ ਵਪਾਰਕ ਨਤੀਜੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਪੈਰਲਲ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਵੀ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ
ਈਡੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੈਰਲਲ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਦਾ ਵੀ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ। ਧਵਲ ਦੇਵਰਾਜ ਜੈਨ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ LotusBook247 ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਧਰਮੇਸ਼ ਰਜਨੀਕਾਂਤ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ ਦੁਬਈ ਸਬੰਧਾਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਆਫਸ਼ੋਰ ਕੰਪਨੀ, iBull Capital ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਿਧੀ ਚੰਦਨਾਨੀ ਦੁਬਈ-ਅਧਾਰਤ ਢਾਂਚੇ ਰਾਹੀਂ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਅਤੇ ਛੁਪਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਅਲੀ ਵਪਾਰ ਦਿਖਾਏ ਗਏ
ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ V Money ਅਤੇ 8Stock Height ਵਰਗੇ ਜਾਅਲੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ‘ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰਦੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਸੀ। LotusBook247 ਅਤੇ 11Starss ਵਰਗੀਆਂ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਜਾਅਲੀ ਖਾਤਿਆਂ, ਏਨਕ੍ਰਿਪਟਡ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪਸ ਅਤੇ ਨਕਦ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਰਾਹੀਂ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
₹404.46 ਕਰੋੜ ਦੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਮਾਈ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ
ਈਡੀ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ₹404.46 ਕਰੋੜ ਦੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਮਾਈ (ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਕਮਾਈ) ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 2025 ਦੇ ਪੀਏਓ ਨੰਬਰ 24 ਦੇ ਤਹਿਤ ₹34.26 ਕਰੋੜ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ₹28.60 ਕਰੋੜ ਦੀ ਅਚੱਲ ਜਾਇਦਾਦ, ₹3.83 ਕਰੋੜ ਦੀ ਚੱਲ ਜਾਇਦਾਦ, ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਡੀਮੈਟ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮਾਂ ਕੁੱਲ ₹1.83 ਕਰੋੜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਨਕਦੀ, ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਘੜੀਆਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪਟੋ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਗਏ
ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਈਡੀ ਨੇ ₹5.21 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਕਦੀ, 59.9 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਬਾਰਾਂ, ਅਤੇ 100 ਗ੍ਰਾਮ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਬਾਰਾਂ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਲਗਭਗ ₹1.94 ਕਰੋੜ ਦੇ ਗਹਿਣੇ, ₹4.77 ਕਰੋੜ ਦੀ ਲਗਜ਼ਰੀ ਘੜੀਆਂ, ਅਤੇ ₹0.41 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਈਡੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।
ਈਡੀ ਨੇ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਜਾਂ ਵਪਾਰਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਤੀਭੂਤੀਆਂ ਅਤੇ ਐਕਸਚੇਂਜ ਬੋਰਡ (SEBI) ਨਾਲ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੈ। ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਅਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ MT5 ਸਰਵਰਾਂ ‘ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਅਕਸਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ, ਡੇਟਾ ਚੋਰੀ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਜੋਖਮ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਈਡੀ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਮਹਿੰਗਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹੇ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖਾਤਾ ਧਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਦੋਸ਼ੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਸਾਧਾਰਨ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਲਈ ਭਰਮਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਅਗਿਆਤ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪਸ ਰਾਹੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਸ਼ੱਕੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਸੈੱਲ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
