ਹੈਦਰਾਬਾਦ : ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਕਬਾਇਲੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸੰਪੂਰਨ ਵਿਕਾਸ ਵੱਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਕਬਾਇਲੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਮੰਤਰਾਲਾ 16 ਅਤੇ 17 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਕਬਾਇਲੀ ਡਾਕਟਰਾਂ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਰੱਥਾ-ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਿਹਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਕਬਾਇਲੀ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਭਾਈਚਾਰਕ-ਪੱਧਰੀ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ, ਸਸ਼ਕਤ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਤਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਕਬਾਇਲੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਜੁਆਲ ਓਰਾਮ, ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਦੁਰਗਾਦਾਸ ਉਈਕੇ, ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਸਕੱਤਰ ਰੰਜਨਾ ਚੋਪੜਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਈਵਾਲ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ DRISTI ਦੇ ਤਹਿਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ICMR-ਖੇਤਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ (RMRC), ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਝੌਤਾ ਪੱਤਰ (MoU) ‘ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਬਾਇਲੀ ਸਿਹਤ ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ, ਭਾਰਤ ਕਬਾਇਲੀ ਸਿਹਤ ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ (B-THO) ਸਥਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।
ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਹਿਯੋਗ ਕਬਾਇਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਬੀਲੇ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਹਤ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਖੋਜ-ਅਧਾਰਤ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਸਥਾਗਤ ਬਣਾਏਗਾ। ਇਹ ਕਬਾਇਲੀ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਹਤ ਡੇਟਾ, ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਨੀਤੀਗਤ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਬਾਇਲੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਮੰਤਰਾਲਾ ਕਬਾਇਲੀ ਸਿਹਤ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਨੋਡਲ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ ਹੈ।
ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਕਲ ਸੈੱਲ ਅਨੀਮੀਆ ਖਾਤਮੇ ਮਿਸ਼ਨ, ਤਪਦਿਕ, ਕੋੜ੍ਹ ਅਤੇ ਮਲੇਰੀਆ ਖਾਤਮੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ, ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਨਜਾਤੀ ਆਦਿਵਾਸੀ ਮਹਾਨਯ ਅਭਿਆਨ (PM JANMAN), ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਆਬਾ ਜਨਜਾਤੀ ਗ੍ਰਾਮ ਉਤਕਰਸ਼ ਅਭਿਆਨ (DAJGUA) ਵਰਗੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਯਤਨਾਂ ਨੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਬਾਇਲੀ ਸਮੂਹਾਂ (PVTGs) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਹ ਸਮਰੱਥਾ-ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ (ICMR), ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ (AIIMS ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਜੋਧਪੁਰ), ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲਾ, ਆਯੂਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਭਾਈਵਾਲੀ ਰਾਹੀਂ, ਗਲੋਬਲ ਸਬੂਤ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਭਿਆਸਾਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਨੂੰ ਕਬਾਇਲੀ ਡਾਕਟਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ICMR-RMRC ਨਾਲ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਡਿਜੀਟਲ ਕਬਾਇਲੀ ਸਿਹਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਡੈਸ਼ਬੋਰਡ, GIS-ਅਧਾਰਤ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ, ਅਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਸਿਹਤ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਇੰਡੀਆ ਟ੍ਰਾਈਬਲ ਫੈਮਿਲੀ ਹੈਲਥ ਸਰਵੇ (BTFHS) ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟੀਬੀ ਐਲੀਮੀਨੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (NTEP) ਵਰਗੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖੋਜ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੇਗਾ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਇਸ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਰੱਥਾ-ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਕਬਾਇਲੀ ਵਿਕਾਸ ਵੱਲ ਇੱਕ ਨਿਰਣਾਇਕ ਅਤੇ ਦੂਰਗਾਮੀ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
