Healthcare (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਅੱਜ, ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਲਾਗ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਿਹਤ ਚੁਣੌਤੀ ਵਜੋਂ ਉਭਰੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਹਨਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਤਾਂ ਛੋਟੀਆਂ-ਮੋਟੀਆਂ ਲਾਗਾਂ ਵੀ ਘਾਤਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਮੂਲੀ ਬੁਖਾਰ, ਜ਼ੁਕਾਮ, ਖੰਘ, ਜਾਂ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਖਰਾਸ਼ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਪੂਰੇ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਲੇਡੀ ਹਾਰਡਿੰਗ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਡ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਓਰਲ ਮੈਕਸੀਲੋਫੇਸ਼ੀਅਲ ਸਰਜਰੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਮਹਿਰਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਨੂੰ ਬੇਲੋੜਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਦਵਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਕੋਰਸ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਬਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹੀ ਦਵਾਈਆਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਬੇਅਸਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲਾਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ, ਬਜ਼ੁਰਗ, ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੋਖਮ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਰਜਰੀਆਂ, ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਇੰਟੈਂਸਿਵ ਕੇਅਰ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਜੋਖਮ ਭਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਏਐਮਆਰ (ਐਂਟੀਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਲ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ) ਕੀ ਹੈ?
ਡਾ. ਮਹਿਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਏਐਮਆਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਗੁਆ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ “ਚੁੱਪ ਮਹਾਂਮਾਰੀ” ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਏਐਮਆਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦਵਾਈਆਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਧਾਰਨ ਲਾਗ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਦੀ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਦੋਵੇਂ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਇਸ ਜੋਖਮ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਲਓ ਅਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਿਆਦ ਲਈ ਦਵਾਈ ਦਾ ਪੂਰਾ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕਰੋ। ਜ਼ੁਕਾਮ, ਖੰਘ, ਫਲੂ, ਜਾਂ ਆਮ ਬੁਖਾਰ ਵਰਗੀਆਂ ਵਾਇਰਲ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬਚੇ ਹੋਏ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਸੁਚੇਤ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਹੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ।
