ਵੈਟੀਕਨ ਸਿਟੀ– ਵਿਸ਼ਵ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਪੋਪ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ‘ਤੇ ਸੋਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਘਾਟਾ ਦੱਸਿਆ। ਇਟਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਾਰਜੀਆ ਮੇਲੋਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਤੋਂ “ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ” ਹਨ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਪੋਪ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਦਾ ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰੇ 88 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਪੋਪ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਲਈ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਪੋਪ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮਈ ਸ਼ਖਸੀਅਤ, ਨਿਮਰ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਅਮਿੱਟ ਛਾਪ ਛੱਡੀ। ਪੋਪ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਵਾਨ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਫੇਫੜੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ 14 ਫਰਵਰੀ, 2025 ਨੂੰ ਜੈਮੈਲੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਥੇ 38 ਦਿਨ ਰਹੇ।
ਮੇਲੋਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ,”ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੋਸਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਭਾਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।” ਇਟਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ,”ਉਨ੍ਹਾਂ (ਪੋਪ) ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਕਦੇ ਵੀ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਅਸੀਂ ਭਾਰੀ ਦਿਲ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।”
ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਵੀ ਪੋਪ ਦੀ ਮੌਤ ‘ਤੇ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ।
ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਸਾਈਮਨ ਹੈਰਿਸ ਨੇ ਉਮੀਦ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਕਿ ਪੋਪ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਰਹੂਮ ਪੋਪ ਦੀ ਨਿਆਂ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਣ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਹੈਰਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਨੇ ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੰਦੇਸ਼, ਅੰਤਰ-ਧਾਰਮਿਕ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ “ਉਮੀਦ ਦੀ ਕਿਰਨ ਅਤੇ ਬੇਜ਼ੁਬਾਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼” ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਮੈਨੁਅਲ ਮੈਕਰੋਨ ਨੇ ਵੀ ਪੋਪ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ‘ਤੇ ਸੋਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ X ‘ਤੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, “ਬਿਊਨਸ ਆਇਰਸ ਤੋਂ ਰੋਮ ਤੱਕ, ਪੋਪ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਚਰਚ ਸਭ ਤੋਂ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਲਿਆਵੇ। ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜਨ।”
ਪੋਪ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਡੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡਿਕ ਸ਼ੋਪਫ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੋਪ “ਹਰ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਦਮੀ” ਸਨ। ਸ਼ੋਪਫ ਨੇ ਐਕਸ ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ,”ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਕੈਥੋਲਿਕ ਭਾਈਚਾਰਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਨੇਤਾ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਸਾਡੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਭਖਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ।” ਪੋਪ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਆਪਣੀ ਸਾਧਾਰਨ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਭਰੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਰੋਲ ਮਾਡਲ ਸਨ।
ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਸਹਾਕ ਹਰਜ਼ੋਗ ਨੇ ਪੋਪ ਦੀ ਮੌਤ ‘ਤੇ ਸੋਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਐਕਸ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਬੰਧ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਵਾਦ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਜੰਗੀ ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਸਿਖਰਲੀ ਨੇਤਾ ਉਰਸੁਲਾ ਵਾਨ ਡੇਰ ਲੇਅਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਈਸਾਈਆਂ ਲਈ ਸਗੋਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਸਨ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੌਰੇ ‘ਤੇ ਆਏ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੇਡੀ ਵੈਂਸ ਨੇ ਪੋਪ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ‘ਤੇ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ “ਦਿਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਈਸਾਈਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।” ਵੈਂਸ ਈਸਟਰ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਪੋਪ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਨੇ ‘X’ ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ, ‘ਮੈਂ ਕੱਲ੍ਹ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਬਿਮਾਰ ਸੀ।’ ਪਰ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖਾਂਗਾ। “ਉਸਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੇ।”
ਚਰਚ ਆਫ਼ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਮੁਖੀ ਸਟੀਫਨ ਕੌਟਰੇਲ ਨੇ ਪੋਪ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਦੀ ਸਿਆਣਪ, ਹਮਦਰਦੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਯੌਰਕ ਦੇ ਆਰਚਬਿਸ਼ਪ ਸਟੀਫਨ ਕੌਟਰੇਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੋਪ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਰਣ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਹਮਦਰਦੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ‘ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੀ।
