4o
ਨੈਸ਼ਨਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਬਿਊਰੋ :- ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕੱਪੜਾ ਆਯਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚੋਂ 4% ਹਿੱਸਾ ਇਕੱਲੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 2024 ਦੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ, ਭਾਰਤ ਨੇ 2023 ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 7% ਵੱਧ ਕੱਪੜਾ ਆਯਾਤ ਕੀਤਾ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2023-24 ਦੌਰਾਨ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚੋਂ ਆਯਾਤ ਹੋਏ ਕੱਪੜੇ ਦਾ 53% ਹਿੱਸਾ ਅਮਰੀਕਾ, ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਅਤੇ ਯੂ.ਕੇ. ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।
ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। “ਪੀ.ਐੱਮ. ਮਿਤਰਾ” ਪਾਰਕ ਸਕੀਮ, ਜੋ ਕਿ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲਾਈ ਗਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਵੱਡੀ ਸਕੀਮ “ਪੀ.ਐੱਲ.ਆਈ.” (Production Linked Incentive) ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਨੁੱਖ-ਤਿਆਰ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਮ ਤਕਨੀਕੀ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਇੰਡਸਟਰੀ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਰੋਮ ਮਟੀਰੀਅਲਾਂ ਉਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਪਾਹ, ਰੇਸ਼ਾ, ਉੱਨ, ਜੂਟ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ-ਤਿਆਰ ਰੇਸ਼ੇ। ਭਾਰਤ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਰੇਸ਼ੇ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੱਪੜਾ ਅਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਬਣਾਉਣ ਤੱਕ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਪਾਹ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ “ਐੱਮ.ਐੱਸ.ਪੀ.” (Minimum Support Price) ਦੇਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਰੇਟਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਵ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇ। 2022 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ-ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਅਧੀਨ 51,000 ਟਨ ਉੱਚ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਕਪਾਹ ਉੱਤੇ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ ਨਿਰਯਾਤ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ
