Lifestyle (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਗਠੀਏ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਅਕੜਾਅ ਅਤੇ ਸੋਜ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਜੋੜਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਫੇਫੜਿਆਂ, ਅੱਖਾਂ, ਗੁਰਦਿਆਂ, ਦਿਲ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ 40 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਬਦਲਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਹੁਣ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਗਠੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੈਠਣਾ ਅਤੇ ਤੁਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ, ਕਸਰਤ ਅਤੇ ਕੁਝ ਘਰੇਲੂ ਉਪਚਾਰ ਇਸ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਏਮਜ਼ ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਡਾਕਟਰ ਉਮਾ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਗਠੀਆ 45 ਤੋਂ 50 ਸਾਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲੈਪਟਾਪ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ, ਉੱਚੀ ਅੱਡੀ ਪਹਿਨਣਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਕਸਰਤ ਨਾ ਕਰਨਾ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਕੁਮਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੀ ਗਠੀਆ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਪਿੱਠ, ਗਰਦਨ, ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਉਂਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਆਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਡਾ. ਉਮਾ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤੋਂ ਉਂਗਲਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਵਿਗੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਭੋਜਨ ਬਾਰੇ, ਮਾਹਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਭੋਜਨ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ। ਬਾਹਰਲੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਟ੍ਰਾਂਸਫੈਟ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਗਠੀਏ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਈਸੀਐਮਆਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ “ਰੰਗੀਨ ਥਾਲੀ” ਖਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮੀ ਫਲ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਦਾਲਾਂ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦਾਲ, ਰੋਟੀ, ਚੌਲ ਅਤੇ ਘਿਓ ਵਰਗੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ। ਡਾ. ਕੁਮਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਲੈਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਅਪਣਾਉਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।
ਗਠੀਏ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਹਲਕੀ ਕਸਰਤਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰੁਟੀਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਲੋੜੀਂਦੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਨੀਂਦ ਦੀ ਘਾਟ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਡੇਟਿਵ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੋਜ ਅਤੇ ਗਠੀਏ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਗਠੀਏ ਦੇ ਦਰਦ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ – ਦਰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਬੁਖਾਰ, ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਛਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਲ ਝੜਨਾ, ਚਿਹਰੇ ‘ਤੇ ਧੱਫੜ ਜਾਂ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੇਕਰ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੋਜ ਅਤੇ ਲਾਲੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਗਠੀਏ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
