ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਵਰਲਡ ਗੋਲਡ ਕੌਂਸਲ (WGC) ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 12 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜੂਨ 2013 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਾਸਿਕ ਗਿਰਾਵਟ ਹੈ। ਮਾਰਚ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਡਿੱਗ ਕੇ 4,608 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ।
ਕਿਉਂ ਆਈ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ?
ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਕਈ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ:
ਗਲੋਬਲ ETF ਨਿਕਾਸੀ: ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਗਲੋਬਲ ਗੋਲਡ ETF ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 12 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ (84 ਟਨ) ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਰੀ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਗਈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨਾਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ:
‘ਕੋਮੈਕਸ’ (COMEX) ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੇਚਿਆ ਹੈ। ਖ਼ਾਸਕਰ 16 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਸੋਨਾ ਆਪਣੇ 50/55 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਔਸਤ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ।
ਨਕਦੀ ਦੀ ਲੋੜ (Liquidity Needs):
ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਕਦੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਸੋਨਾ ਵੇਚ ਕੇ ਪੂੰਜੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ।
ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦਾ ਦਖਲ: ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਵੱਲੋਂ ਲਗਭਗ 50 ਟਨ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਕੋਲੈਟਰਲ (ਗਿਰਵੀ) ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ।
ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧਿਆ ਰੁਝਾਨ
ਜਿੱਥੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਹੋਈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ 1.9 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਘੱਟ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਮਾਹਰ?
ਵਰਲਡ ਗੋਲਡ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਰਹੀ, ਪਰ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ETF ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਮੁੜ ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਡਾਲਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਜੇ ਵੀ ਦਰਮਿਆਨੇ ਸਮੇਂ (medium-term) ਲਈ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸੋਨਾ ਸਾਲਾਨਾ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਲਾਭ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
