ਮੁੰਬਈ (ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ) : ਸੰਗੀਤ ਜਗਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖਦਾਈ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਐਸ. ਜਾਨਕੀ ਦਾ 88 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ, 11 ਜੁਲਾਈ, 2026 ਨੂੰ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਅਪੋਲੋ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨੇ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸੋਗ ਦੀ ਲਹਿਰ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ “ਜਾਨਕੀ ਅੰਮਾ” ਵਜੋਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ।
20 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਗਏ 48,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੀਤ
ਐਸ. ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੰਬੇ ਸੰਗੀਤਕ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ 48,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ। ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ “ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੋਇਲ” ਵੀ ਕਿਹਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਜਾਦੂ ਲਗਭਗ 20 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲ, ਤੇਲਗੂ, ਕੰਨੜ, ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
9 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਟੇਜ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਐਸ. ਜਾਨਕੀ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1938 ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਦਰਾਸ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ (ਹੁਣ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਗੁੰਟੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਟੇਜ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਲਗਭਗ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕੀ 1957 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ
ਐਸ. ਜਾਨਕੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1957 ਦੀ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ “ਵਿਧੀਨ ਵਿਲਾਇੱਟੂ” ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ।
ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ
2013 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਪਰ ਐਸ. ਜਾਨਕੀ ਨੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਜਿਸਦੇ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ।
ਸੰਗੀਤ ਜਗਤ ਨੇ ਦਿਲੋਂ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਿੱਤੀ
ਐਸ. ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਜਗਤ ਦੀਆਂ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਨੇ ਜਾਨਕੀ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ‘ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਰਹੇਗੀ। ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਉਦਯੋਗ ਨੇ ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਬਹੁਪੱਖੀ ਗਾਇਕ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
