Healthcare (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਜਿਗਰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ, ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਪਚਾਉਣ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾੜੀ ਖੁਰਾਕ, ਮੋਟਾਪਾ, ਚਰਬੀ ਵਾਲਾ ਜਿਗਰ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਅਤੇ ਵਾਇਰਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵਰਗੇ ਕਾਰਕਾਂ ਕਾਰਨ ਜਿਗਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਜਿਗਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਅਕਸਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਧਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਜਿਗਰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜਿਗਰ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਕਾਰਨ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ:
- ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਪੀਲਾ ਹੋਣਾ (ਪੀਲੀਆ)
ਜਦੋਂ ਜਿਗਰ ਦਾ ਕੰਮ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬਿਲੀਰੂਬਿਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਚਿੱਟੇ ਹਿੱਸੇ ਪੀਲੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਜਿਗਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। - ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਾਰਨ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਖੁਜਲੀ
ਜੇਕਰ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਖੁਜਲੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਜਿਗਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। - ਛੋਟੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਨੀਲੇ-ਕਾਲੇ ਨਿਸ਼ਾਨ
ਜਿਗਰ ਖੂਨ ਦੇ ਜੰਮਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਵੀ ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਨੀਲੇ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। - ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਲਾਲ ਮੱਕੜੀ ਵਰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਨ
ਕੁਝ ਜਿਗਰ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਛੋਟੇ, ਲਾਲ ਧੱਬੇ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਮੱਕੜੀ ਦੇ ਜਾਲਾਂ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੱਕੜੀ ਦੇ ਐਂਜੀਓਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਚਿਹਰੇ, ਗਰਦਨ, ਛਾਤੀ ਜਾਂ ਮੋਢਿਆਂ ‘ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜਿਗਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਹੋਰ ਲੱਛਣ
ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਲੱਛਣ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ, ਭੁੱਖ ਨਾ ਲੱਗਣਾ, ਮਤਲੀ ਜਾਂ ਉਲਟੀਆਂ, ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਜਾਂ ਸੋਜ, ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਗਿੱਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ, ਗੂੜ੍ਹਾ ਪਿਸ਼ਾਬ, ਹਲਕੇ ਰੰਗ ਦਾ ਟੱਟੀ, ਅਣਜਾਣ ਭਾਰ ਘਟਣਾ, ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਲਝਣ ਵੀ ਜਿਗਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਲੱਛਣ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਨਿਦਾਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ?
ਆਪਣੇ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਖੁਰਾਕ ਖਾਓ, ਤਲੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਭੋਜਨਾਂ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰੋ, ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਸਰਤ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਭਾਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ। ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਬਚੋ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਜੇਕਰ ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਹੈਪੇਟਾਈਟਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਟੀਕਾ ਲਗਵਾਓ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਸਿਹਤ ਜਾਂਚ ਦਾ ਸਮਾਂ ਤਹਿ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਿਗਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
