ਰਾਜੀਵ ਸ਼ਰਮਾ :- ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਦਿੱਗਜ ਅਦਾਕਾਰ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਦਾ ਵੀਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ 75 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਗੋਆ ਸਥਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ‘ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਕਰੀਬ 5:20 ਵਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਬੀਅਤ ਵਿਗੜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰਡੀਐਕ ਅਰੈਸਟ (ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਅਚਾਨਕ ਬੰਦ ਹੋਣਾ) ਆਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮਣੀਪਾਲ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਕਰੀਬ 45 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਸੀਪੀਆਰ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।
ਮਣੀਪਾਲ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਆਨਕੋਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਡਾ. ਸ਼ੇਖਰ ਸਾਲਕਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਲਗਾਤਾਰ ਸੀਪੀਆਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਿਆ। ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕੋ-ਲੀਗਲ ਕੇਸ (ਐਮਐਲਸੀ) ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਦਿੱਗਜ ਅਦਾਕਾਰ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ‘ਤੇ ਸੋਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਕਿਰਦਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜੋ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਯਾਦ ਰੱਖੇ ਜਾਣਗੇ।
ਮੋਦੀ ਨੇ ਐਕਸ (X) ‘ਤੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, “ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤੀਬਰਤਾ, ਵਿਅਕਤੀਗਤਤਾ ਅਤੇ ਅਣਸਰਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸੀ ਜੋ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਜੀ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਕਮਾਲ ਦੀ ਬਹੁਪੱਖੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਲਿਆਂਦੀ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਕਿਰਦਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜੋ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਯਾਦ ਰੱਖੇ ਜਾਣਗੇ।”
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਟੇਕਰ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਤੇ ਬਾਕਾਇਦਾ ਵਿਚਾਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਜੋ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹਿਚਕਿਚਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਅਥਾਹ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਾਣਾ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਖਲਾਅ ਛੱਡ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮੇਰੀ ਸੰਵੇਦਨਾ। ਓਮ ਸ਼ਾਂਤੀ।”
ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗਾ ਅੰਤਿਮ ਸਸਕਾਰ
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਸ਼ੇਲਾਰ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਰੰਗਮੰਚ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਦਿੱਗਜ ਅਦਾਕਾਰ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਦਾ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸ਼ੇਲਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਵੇਂਦਰ ਫੜਨਵੀਸ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਰਾਠੀ ਰੰਗਮੰਚ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਟੇਕਰ ਦੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਦਿਆਂ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ।
ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਹਰ ਰੰਗ ‘ਚ ਛੱਡੀ ਛਾਪ
ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਨੇ ਕਰੀਬ ਪੰਜ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਫਿਲਮੀ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ, ਨਕਾਰਾਤਮਕ, ਸਮਾਜਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਹਾਸਰਸ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ। 1978 ਦੀ ਫਿਲਮ ‘ਗਮਨ’ ਤੋਂ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
‘ਪਰਿੰਦਾ’ (1989) ਵਿੱਚ ਗੈਂਗਸਟਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਪਛਾਣ ਦਿਵਾਈ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ‘ਅੰਗਾਰ’, ‘ਤਿਰੰਗਾ’ ਅਤੇ ‘ਕ੍ਰਾਂਤੀਵੀਰ’ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਟਾਰਡਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ। ‘ਕ੍ਰਾਂਤੀਵੀਰ’ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
‘ਅਬ ਤਕ ਛੱਪਨ’ ਤੋਂ ‘ਵੈਲਕਮ’ ਤੱਕ
1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ‘ਪ੍ਰਹਾਰ : ਦ ਫਾਈਨਲ ਅਟੈਕ’, ‘ਅਗਨੀਸਾਕਸ਼ੀ’ ਅਤੇ ‘ਖਾਮੋਸ਼ੀ : ਦ ਮਿਊਜ਼ੀਕਲ’ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। ‘ਅਗਨੀਸਾਕਸ਼ੀ’ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ‘ਸ਼ਕਤੀ : ਦ ਪਾਵਰ’, ‘ਅਬ ਤਕ ਛੱਪਨ’ ਅਤੇ ‘ਅਪਹਰਨ’ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨੂੰ ਖੂਬ ਸਰਾਹਿਆ ਗਿਆ। ‘ਅਬ ਤਕ ਛੱਪਨ’ ਵਿੱਚ ਪੁਲੀਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ‘ਅਪਹਰਨ’ ਵਿੱਚ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਰੂਪ ਦਿਖਾਇਆ।
ਉੱਥੇ ਹੀ ‘ਵੈਲਕਮ’ (2007) ਵਿੱਚ ਉਦੇ ਸ਼ੈੱਟੀ ਦੇ ਹਾਸਰਸ ਕਿਰਦਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਦਿਵਾਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ‘ਵੈਲਕਮ ਬੈਕ’ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਏ। ‘ਰਾਜਨੀਤੀ’ (2010) ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਚਰਚਿਤ ਰਹੀ।
‘ਨਟਸਮਰਾਟ’ ਵਿੱਚ ਯਾਦਗਾਰ ਅਦਾਕਾਰੀ
ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮ ‘ਨਟਸਮਰਾਟ’ (2016) ਵਿੱਚ ਰੰਗਮੰਚ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਦਾਕਾਰ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀਆਂ ਯਾਦਗਾਰ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਮਰਾਠੀ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਨੇ ‘ਪਰਿੰਦਾ’, ‘ਕ੍ਰਾਂਤੀਵੀਰ’ ਅਤੇ ‘ਅਗਨੀਸਾਕਸ਼ੀ’ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ, ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਖਲਨਾਇਕ ਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2013 ਵਿੱਚ ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੇਖਨ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ‘ਪ੍ਰਹਾਰ : ਦ ਫਾਈਨਲ ਅਟੈਕ’ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।
ਯਾਦਗਾਰ ਫਿਲਮਾਂ: ਪਰਿੰਦਾ, ਅੰਗਾਰ, ਤਿਰੰਗਾ, ਕ੍ਰਾਂਤੀਵੀਰ, ਪ੍ਰਹਾਰ : ਦ ਫਾਈਨਲ ਅਟੈਕ, ਅਗਨੀਸਾਕਸ਼ੀ, ਖਾਮੋਸ਼ੀ : ਦ ਮਿਊਜ਼ੀਕਲ, ਸ਼ਕਤੀ : ਦ ਪਾਵਰ, ਅਬ ਤਕ ਛੱਪਨ, ਅਪਹਰਨ, ਵੈਲਕਮ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਨਟਸਮਰਾਟ।
