Lifestyle (ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ) : ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਡੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਖੋਪੜੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਲਕੀ ਠੰਢ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੋਪੜੀ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਕੀ, ਖੁਜਲੀ ਅਤੇ ਜਲਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ, ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਕੀ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਖੋਪੜੀ ਵਿੱਚ ਖੁਜਲੀ ਅਤੇ ਜਲਣ ਕਈ ਕਾਰਕਾਂ ਕਰਕੇ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਕੀ, ਡੈਂਡਰਫ, ਚਮੜੀ ਦੀ ਸੋਜਸ਼ ਅਤੇ ਸੀਬਮ, ਖੋਪੜੀ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕੁਦਰਤੀ ਤੇਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵੀ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਝੜਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਿਰਫ਼ ਮੌਸਮ ਜਾਂ ਡੈਂਡਰਫ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪੋਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ ਕਮੀਆਂ, ਤਣਾਅ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸਬੰਧ ਹੈ?
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਡਾ. ਬੁਸ਼ਰਾ ਅਜ਼ੀਜ਼, ਬੀਏਐਮਐਸ, ਟ੍ਰਾਈਕੋਲੋਜਿਸਟ, ਅਤੇ ਟ੍ਰੀਆ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਹੀ ਸ਼ੈਂਪੂ, ਤੇਲ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਝੜਨ ਨਾਲ ਜੂਝਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਖੋਪੜੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਜਾਂ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਗਲਤ ਸਮਾਈ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਹਜ਼ਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਤੜੀਆਂ ਦੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਓਮ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਵੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਾਂ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਈ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਇਹ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ
ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਲਈ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਢੁਕਵੀਂ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਆਇਰਨ, ਜ਼ਿੰਕ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 ਅਤੇ ਫੋਲੇਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਪਤਲੇ ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਝੜਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੁਝ ਅੰਤੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੇਲੀਏਕ ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਸੋਜਸ਼ ਵਾਲੀ ਅੰਤੜੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਸਮਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਪੋਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ ਕਮੀਆਂ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਵਾਲਾਂ ਦੇ follicles ਲਗਾਤਾਰ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਢੁਕਵੀਂ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਜਾਂ ਆਇਰਨ ਦੀ ਕਮੀ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਆਮ ਵਾਧੇ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨਾਲ ਟੈਲੋਜਨ ਐਫਲੂਵੀਅਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਲ ਝੜਦੇ ਹਨ। ਕਮੀ ਦੀ ਸਹੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਖੋਪੜੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਖੋਪੜੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਕੁਝ ਸਧਾਰਨ ਆਦਤਾਂ ਅਪਣਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਹਲਕੇ ਸ਼ੈਂਪੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ: ਆਪਣੀ ਖੋਪੜੀ ਦੀ ਕਿਸਮ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਸ਼ੈਂਪੂ ਚੁਣੋ। ਆਪਣੇ ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਖੋਪੜੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖੋ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧੋਣ ਜਾਂ ਕਠੋਰ ਰਸਾਇਣਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ।
- ਡੈਂਡਰਫ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਖੋਪੜੀ ਲਗਾਤਾਰ ਛਿੱਲ ਰਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਖਾਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਢੁਕਵੇਂ ਐਂਟੀ-ਡੈਂਡਰਫ ਸ਼ੈਂਪੂ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
- ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਖਾਓ: ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਫਲ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਚਰਬੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ।
- ਕਾਫ਼ੀ ਪਾਣੀ ਪੀਓ: ਲੋੜੀਂਦੀ ਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਮੁੱਚੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਹੀ ਹਰ ਖੋਪੜੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
- ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਓ: ਲੋੜੀਂਦੀ ਨੀਂਦ ਲਓ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰੁਟੀਨ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ।
- ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਨਾ ਲਓ: ਆਇਰਨ, ਜ਼ਿੰਕ, ਜਾਂ ਵਿਟਾਮਿਨ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਲਓ ਜਦੋਂ ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਡਾਕਟਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰੇ।
ਕੀ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਤੜੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ?
ਜਵਾਬ ਹੈ – ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ। ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਝੜਨ ਦੀ ਹਰ ਸਮੱਸਿਆ ਅੰਤੜੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜੈਨੇਟਿਕਸ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਬਦਲਾਅ, ਤਣਾਅ, ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ, ਥਾਇਰਾਇਡ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਅਤੇ ਖੋਪੜੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵੀ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਝੜਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਲਈ, ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਝੜਨ ਦਾ ਹੱਲ ਲੱਭਦੇ ਸਮੇਂ, ਮੂਲ ਕਾਰਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਤੇਲ, ਸ਼ੈਂਪੂ, ਜਾਂ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਖੋਪੜੀ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ, ਖੁਰਾਕ, ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵੱਲ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਖੋਪੜੀ ‘ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਖੁਜਲੀ ਜਾਂ ਜਲਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜ਼ਖਮ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਪੈਚ ਵਾਲ ਝੜਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਚਮੜੀ ਦੇ ਮਾਹਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਬੇਦਾਅਵਾ : ਇਹ ਲੇਖ ਆਮ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ, ਨਿਦਾਨ, ਜਾਂ ਇਲਾਜ ਦਾ ਬਦਲ ਨਾ ਸਮਝੋ।
