Healthcare (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ, ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੁਕਾਮ, ਖੰਘ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਕਸਰ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟੋਰਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ ਦਵਾਈਆਂ ਖਰੀਦਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਬਚਦਾ ਹੈ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ, ਲੋਕ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਅਤੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਹੀ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਣਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗਲਤ ਦਵਾਈ ਜਾਂ ਇਸਦੀ ਗਲਤ ਖੁਰਾਕ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ‘ਤੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਣ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਣ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹਨ?
ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ NSAIDs, ਜਾਂ ਗੈਰ-ਸਟੀਰੌਇਡਲ ਐਂਟੀ-ਇਨਫਲੇਮੇਟਰੀ ਦਵਾਈਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੋਜਸ਼ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
MMG ਫਾਰਮਾ ਦੇ ਡਾ. ਨਰਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਪਰਚੀ ਦੇ ਦਵਾਈਆਂ ਖਰੀਦਣਾ ਅਤੇ ਲੈਣਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਦਵਾਈ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਜਾਂ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਓਵਰਡੋਜ਼ ਜਾਂ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਦੇ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਵੀ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਦਵਾਈ ਦੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ?
ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਵਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਖੁਰਾਕ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ, ਸਗੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਡਾਕਟਰੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ “ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਰਸਤਾ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਦਵਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਖੁਰਾਕ, ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਮਿਆਦ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਭੋਜਨ ਦੇ ਨਾਲ ਲਈਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਲੈਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਦਵਾਈ ਨੂੰ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੈਣ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਜੋਖਮ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
OTC ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਲੈਣਾ ਕਿੰਨਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਓਵਰ-ਦੀ-ਕਾਊਂਟਰ (OTC) ਦਵਾਈਆਂ ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਕੁਝ ਖਾਸ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨੁਸਖ਼ੇ ਦੇ ਖਰੀਦੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਆਮ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦਵਾਈਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫਾਰਮੇਸੀ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।
ਦਵਾਈ ਲਿਖਦੇ ਸਮੇਂ, ਡਾਕਟਰ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਡਾਕਟਰੀ ਇਤਿਹਾਸ, ਮੌਜੂਦਾ ਦਵਾਈਆਂ, ਸੰਭਾਵੀ ਐਲਰਜੀਆਂ, ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਦੇ ਲਾਭ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਰਗੇ ਕਾਰਕਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕਾਂ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਰਤੋਂ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੇ ਅਲਸਰ ਜਾਂ ਖੂਨ ਵਹਿਣ, ਗੁਰਦੇ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ, ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਰਦ ਦੁਬਾਰਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਰਾਹਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਖੁਰਾਕ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
ਬਿਨਾਂ ਨੁਸਖ਼ੇ ਦੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਣਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਡਾ. ਨਰਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਿਰਫ ਡਾਕਟਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਕੁਝ ਨਸ਼ੀਲੀਆਂ ਜਾਂ ਓਪੀਔਡ ਦਵਾਈਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ ਨਸ਼ਾਖੋਰੀ ਦਾ ਜੋਖਮ ਲੈ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਪਿਛਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਲਈ ਨੁਸਖ਼ਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੁਰਾਣੀ ਨੁਸਖ਼ਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਲਈ ਢੁਕਵੀਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਬਿਮਾਰੀ, ਸਿਹਤ ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਪਹਿਲਾਂ ਲਈ ਗਈ ਦਵਾਈ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੁਝ ਨੀਂਦ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਗਲਤ ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ, ਬਦਲਣਾ, ਜਾਂ ਅਚਾਨਕ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਜੋਖਮ ਭਰਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਅਤੇ ਏਆਈ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾ ਲਓ
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਲੋਕ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਲਈ ਇੰਟਰਨੈਟ ਅਤੇ ਏਆਈ ਟੂਲਸ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸਵੈ-ਨਿਦਾਨ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਦਵਾਈ ਚੁਣਨਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ, ਕੋਈ ਵੀ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਯੋਗ ਸਿਹਤ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਸੰਬੰਧੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਲਰਜੀ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਜਾਂ ਗੰਭੀਰ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਓ।
ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ: ਸਵੈ-ਦਵਾਈ, ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਸਮਝਣਾ, ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਹੀ ਦਵਾਈ, ਢੁਕਵੀਂ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਲਈ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
