ਲੰਡਨ/ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 22 ਅਗਸਤ – ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਇੱਕ ਚਿਹਰੇ ਲਾਰਡ ਸਵਰਾਜ ਪਾਲ ਦਾ ਵੀਰਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ 94 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਮਾਰ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਲਾਰਡ ਪਾਲ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ‘ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ – “ਮੈਂ ਸਵਰਾਜ ਪਾਲ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਾਂ। ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗ, ਪਰਉਪਕਾਰ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਨੇੜਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਸਮਰਥਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਸਾਡੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।” ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ।
ਲਾਰਡ ਸਵਰਾਜ ਪਾਲ ਕਾਪਾਰੋ ਗਰੁੱਪ ਆਫ਼ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਨ। ਸਟੀਲ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਇਹ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੂਹ ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਸਮੇਤ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਕਾਸ਼ ਪਾਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਲਗਭਗ 2 ਬਿਲੀਅਨ ਪੌਂਡ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜ ਅਤੇ ਯੋਗਦਾਨ
1975 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਸੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੰਡੋ-ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਬਣੇ। 1983 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਦੁਖਾਂਤਾਂ ਵੀ ਸਨ। ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਪਾਲ 1960 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਧੀ, ਜੋ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀ ਸੀ, ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਗਏ ਸਨ। ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਅੰਬਿਕਾ ਪਾਲ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ, ਉਸਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਲੱਖਾਂ ਡਾਲਰ ਦਾਨ ਕੀਤੇ।
ਆਪਣੀ ਧੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲਾਰਡ ਪਾਲ ਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਦ ਅਤੇ 2022 ਵਿੱਚ ਪਤਨੀ ਅਰੁਣਾ ਨੂੰ ਵੀ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸਨੇ ਪਰਉਪਕਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦਾ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਕਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਲਾਰਡ ਸਵਰਾਜ ਪਾਲ ਦਾ ਵਿਛੋੜਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਉਦਯੋਗ ਲਈ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ-ਯੂਕੇ ਸਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਘਾਟਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਵਿਰਾਸਤ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਰਹੇਗੀ।
