ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਰਾਜੀਵ ਸ਼ਰਮਾ): ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਈਥਾਨੌਲ-ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਪੈਟਰੋਲ (E20) ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ 27 ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ 893 ਨਮੂਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ 56 ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨਿਰਧਾਰਤ ਗੁਣਵੱਤਾ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸਰਕਾਰੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜ ਦੇ ਕੁਝ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਈਥਾਨੌਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਪੈਟਰੋਲ ਵੇਚ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (IOC), ਭਾਰਤ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (BPCL), ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (HPCL) ਨੇ ਸਾਰੇ 893 ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਈਥਾਨੌਲ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ (BIS) IS 17021 ਮਿਆਰਾਂ ਅਧੀਨ ਨਿਰਧਾਰਤ 19 ਤੋਂ 21 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੀਮਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਾਈ ਗਈ।
ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ 56 ਨਮੂਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 19 ਤੋਂ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਈਥਾਨੌਲ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਔਸਤਨ 19.30 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ।
ਇਹ ਖੋਜ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਖੁਰਾਕ, ਸਿਵਲ ਸਪਲਾਈ, ਖਪਤਕਾਰ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮੈਟਰੋਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਦਾਅਵੇ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜ ਦੇ ਕੁਝ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਮੂਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 26 ਤੋਂ 31 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਈਥਾਨੌਲ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਸੀ।
ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਟੈਸਟਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦੀਆਂ
ਤਿੰਨ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਮੂਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਅਤੇ ਟੈਸਟਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਹਨ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਅਤੇ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦੇ ਤਕਨੀਕੀ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।
ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ, ਨਮੂਨੇ ਰਾਜ-ਪੱਧਰੀ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਰਾਹੀਂ ਸਬੰਧਤ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਨੋਨੀਤ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਟੈਸਟਿੰਗ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸਨ।
ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਨਮੂਨੇ ਦੇ ਵੇਰਵੇ, ਸੰਬੰਧਿਤ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਟੈਸਟ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਤੀਜੀ-ਧਿਰ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਗੈਸ ਕ੍ਰੋਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫੀ, ਪਤਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਸੰਦਰਭ ਸਮੱਗਰੀ ਦੁਆਰਾ ਈਥਾਨੌਲ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ ਮਿਆਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
E20 ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉੱਠੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ E20 ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਘਟੀ ਹੋਈ ਮਾਈਲੇਜ, ਇੰਜਣ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਅਤੇ ਵਧਦੀ ਈਂਧਨ ਲਾਗਤ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਈਥਾਨੌਲ ਪੱਧਰ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਟੈਸਟ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਨੇ E20 ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਟੈਸਟਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਬਹਿਸ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
