Technology (ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ) : ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਹਰ ਰੋਜ਼ WhatsApp ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਾਈਬਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਅਲੀ ਨੌਕਰੀ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ, ਇਨਾਮਾਂ, ਬੈਂਕ ਅਪਡੇਟਾਂ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੱਡੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਾਈਬਰ ਮਾਹਿਰ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਨੌਕਰੀ, ਇਨਾਮ ਜਾਂ ਕੋਈ ਆਕਰਸ਼ਕ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੁਨੇਹਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੋ। ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਨੰਬਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤੁਰੰਤ ਬਲਾਕ ਕਰੋ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ।
WhatsApp ‘ਤੇ ਜਾਅਲੀ ਲਿੰਕ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਬੈਂਕਾਂ, ਸਰਕਾਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਜਾਂ ਡਿਲੀਵਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜਾਅਲੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਜਾਪ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਲਿੰਕ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਤਸਦੀਕ ਕੀਤੇ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ।
OTP ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਸ਼ੇਅਰਿੰਗ ਬਾਰੇ ਵੀ ਵਾਧੂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ WhatsApp ‘ਤੇ OTP ਨਹੀਂ ਮੰਗਦੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਕਹਿਣ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਮੋਬਾਈਲ ਸਕ੍ਰੀਨ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੁਣ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਨੰਬਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ, ਧੀ, ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਪੈਸੇ ਮੰਗਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਪੈਸੇ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਕਾਲ ਕਰਨਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ।
WhatsApp ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ‘ਤੇ ਜਾਓ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਫੋਟੋ, ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਨੰਬਰ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਸੰਪਰਕਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਰੋ। ਨਾਲ ਹੀ, ਦੋ-ਕਦਮ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਅਤੇ ਅਣਜਾਣ ਕਾਲਰਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਾਉਣ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਕਰੋ, ਜੋ ਖਾਤੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕੀ ਜਾਂ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਾਲਾ ਸੁਨੇਹਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਸਦੀ ਤੁਰੰਤ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਬਲਾਕ ਕਰੋ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲਿੰਕ, ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਜਾਂ ਸੁਨੇਹੇ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨਾ ਸਾਈਬਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
