ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਭਾਰਤੀ ਤੇਲ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਦਲਾਅ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਰੂਸ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਘਟਾ ਕੇ, ਉਹ ਹੁਣ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਤੇਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰਣਨੀਤਕ ਤਬਦੀਲੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਰਿਆਇਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਟੈਰਿਫ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਨੇ 2022 ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸਸਤਾ ਰੂਸੀ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਖਰੀਦਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੂਸ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇਲ ਸਪਲਾਇਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਰੂਸ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਫੰਡ ਦੇਣ ਲਈ ਤੇਲ ਮਾਲੀਏ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਹੁਣ, ਸਥਿਤੀ ਬਦਲਦੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਓਪੇਕ ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਪਲਾਈ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਉੱਥੋਂ ਆਪਣੀ ਖਰੀਦ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰੀ-ਪੱਧਰੀ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ
ਰਾਇਟਰਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਰਕਾਰੀ-ਪੱਧਰੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤੀ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਨੇ ਰੂਸ ਤੋਂ ਤੇਲ ਆਯਾਤ ਘਟਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਇੱਕ ਏਜੰਸੀ ਹੁਣ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਡੇਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਰੂਸ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਕਿੰਨਾ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਖਰੀਦ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ (ਬੀਪੀਸੀਐਲ) ਨੇ ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਤੋਂ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਟੈਂਡਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਵਪਾਰਕ ਕੰਪਨੀ ਟ੍ਰੈਫਿਗੁਰਾ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹਰ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਓਮਾਨ ਨੂੰ ਚਾਰ ਕਾਰਗੋ ਸਪਲਾਈ ਕਰੇਗੀ, ਜੋ ਕਿ ਦੁਬਈ ਦੀ ਦਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ। ਬੀਪੀਸੀਐਲ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ (ਯੂਏਈ) ਤੋਂ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਵੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਪਾਰ ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਉਸਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਦੀ ਭਾਰੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਸਾਮਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਆਯਾਤ ਟੈਰਿਫ ਵਧਾ ਕੇ 50 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ, ਮੰਗਲੌਰ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਤੇਲ ਆਯਾਤ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਓਪੇਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਵਧਿਆ ਹੈ।
ਤੇਲ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਨੂੰ ਵਿਭਿੰਨ ਬਣਾਉਣ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ
ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਅਫਰੀਕਾ, ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਤੋਂ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ‘ਤੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਬਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਤੇਲ ਆਯਾਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
