Healthcare (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਿਯਮਤ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦਸੰਬਰ 2025 ਦੌਰਾਨ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੱਥ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਸੈਂਟਰਲ ਡਰੱਗਜ਼ ਸਟੈਂਡਰਡ ਕੰਟਰੋਲ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (CDSCO) ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਮਹੀਨੇ 170 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੱਤ ਦਵਾਈਆਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਕਲੀ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।
ਆਮ ਵਾਂਗ, ਗੈਰ-ਮਿਆਰੀ ਗੁਣਵੱਤਾ (NSQ) ਅਤੇ ਨਕਲੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੈਂਟਰਲ ਡਰੱਗ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਨੇ 74 ਨਮੂਨੇ ਪਾਏ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰੱਗ ਟੈਸਟਿੰਗ ਲੈਬਾਂ ਨੇ 93 ਨਮੂਨੇ ਪਾਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ‘ਤੇ ਅਸਫਲ ਰਹੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਸ਼ਕਤੀ, ਘੁਲਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।
7 ਦਵਾਈਆਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਕਲੀ
ਦਸੰਬਰ 2025 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਨਕਲੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਵੈਧ ਲਾਇਸੈਂਸਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਨਾਮਵਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਮਾਰਕੀਟ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ (ਉੱਤਰੀ ਜ਼ੋਨ) ਵਿੱਚ ਨਕਲੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਚਾਰ ਨਮੂਨੇ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ, ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਸਬੰਧਤ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਡਰੱਗਜ਼ ਐਂਡ ਕਾਸਮੈਟਿਕਸ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਐਕਟਿਵ ਮਾਨੀਟਰਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਡਰੱਗ ਮਾਨੀਟਰਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਸਰਗਰਮ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜ-ਪੱਧਰੀ ਡਰੱਗ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਨਿਯਮਤ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਘਟੀਆ ਅਤੇ ਨਕਲੀ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਦਵਾਈਆਂ ਖਰੀਦਣ ਵੇਲੇ ਚੌਕਸ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੱਕੀ ਦਵਾਈ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਸਥਾਨਕ ਡਰੱਗ ਅਥਾਰਟੀ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕੀ ਅਸਫਲ ਨਮੂਨੇ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਦਵਾਈ ਖਰਾਬ ਹੈ?
ਇਸ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ, ਡਾ. ਕਵਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸਫਲ ਨਮੂਨੇ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਖਰਾਬ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ, ਕੁਝ ਬੈਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਜਾਂ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਤਕਨੀਕੀ ਨੁਕਸ ਕਾਰਨ ਅਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਂਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਦਵਾਈਆਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ।
