Healthcare (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਅੱਜ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਖਾਣਾ ਆਰਡਰ ਕਰਨ, ਔਨਲਾਈਨ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਤੱਕ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫ਼ੋਨ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਲਈ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਆਮ ਆਦਤ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੀਨ ਵੱਲ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇਹ ਆਦਤ ਤੁਹਾਡੀ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੀਐਮਸੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ, ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਬਿਹੇਵੀਅਰਲ ਮੈਡੀਸਨ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨੀਂਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਕਾਰਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੌਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ, ਰਾਤ ਭਰ ਸੌਂਣਾ, ਕਾਫ਼ੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣਾ, ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਣ ‘ਤੇ ਤਾਜ਼ਗੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ।
ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਮਾੜੀ ਨੀਂਦ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਾੜੀ ਨੀਂਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਥਕਾਵਟ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮਾੜੀ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਜੋਖਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰ ਵਧਣਾ, ਮੋਟਾਪਾ, ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਸਿੰਡਰੋਮ, ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਗਲੂਕੋਜ਼ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨੀਂਦ ਦੀ ਘਾਟ ਸੋਚਣ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨੀਂਦ ਦੀ ਘਾਟ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਣਾਅ, ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਆਦਤ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਸੌਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਸੌਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਰਵਰਡ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁਝ ਸਧਾਰਨ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਨੀਂਦ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਰੋਜ਼ਾਨਾ 20-30 ਮਿੰਟ ਕਸਰਤ ਕਰੋ
ਦਿਨ ਦੌਰਾਨ ਨਿਯਮਤ ਕਸਰਤ ਨੀਂਦ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ 20 ਤੋਂ 30 ਮਿੰਟ ਲਈ ਤੇਜ਼ ਸੈਰ ਜਾਂ ਹਲਕੀ ਕਸਰਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਨੀਂਦ-ਜਾਗਣ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਬਿਸਤਰੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਨੀਂਦ ਲਈ ਕਰੋ।
ਆਪਣੇ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਬਿਸਤਰੇ ‘ਤੇ ਲੇਟਣ, ਕੰਮ ਕਰਨ, ਈਮੇਲਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਜਾਂ ਟੀਵੀ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਘਟਾਓ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਿਸਤਰੇ ‘ਤੇ ਜਾਗਦੇ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਬਿਸਤਰੇ ਨੂੰ ਸੌਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਜਾਗਦੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋੜ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਬਿਸਤਰੇ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨੀਂਦ ਲਈ ਵਰਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ।
ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਨੀਂਦ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਰੱਖੋ
ਸੌਣ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ, ਹਨੇਰਾ ਅਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਤਾਪਮਾਨ ‘ਤੇ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਘੱਟ ਰੋਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੌਣਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੌਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਇਕਸਾਰ ਰੁਟੀਨ ਸਥਾਪਤ ਕਰੋ
ਹਰ ਰਾਤ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਇਕਸਾਰ, ਸ਼ਾਂਤ ਰੁਟੀਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਪੀਣਾ, ਨਹਾਉਣਾ, ਕਿਤਾਬ ਪੜ੍ਹਨਾ, ਜਾਂ ਨਰਮ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣਨਾ ਵਰਗੀਆਂ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲਗਭਗ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਸੌਣ ਅਤੇ ਜਾਗਣ ਨਾਲ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਨੀਂਦ ਦੀ ਰੁਟੀਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਚੋ
ਸੌਣ ਤੋਂ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰੀ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਾਣਾ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭੁੱਖੇ ਸੌਣ ਨਾਲ ਵੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਰਾਤ ਨੂੰ ਕੈਫੀਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਬਚੋ
ਰਾਤ ਨੂੰ ਕੌਫੀ, ਚਾਹ, ਚਾਕਲੇਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੈਫੀਨ ਵਾਲੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਘਟਾਓ। ਕੈਫੀਨ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸੇਵਨ ਨੀਂਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਨੀਂਦ ਲਈ ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ
ਜੇਕਰ ਨੀਂਦ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਇੱਛਾ, ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਘੁਰਾੜੇ, ਜਾਂ ਪੇਟ, ਛਾਤੀ ਅਤੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਲਣ ਕਾਰਨ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਘਟਾਉਣਾ, ਨਿਯਮਤ ਰੁਟੀਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ, ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਨੀਂਦ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਣਾਉਣਾ ਬਿਹਤਰ ਨੀਂਦ ਵੱਲ ਮਦਦਗਾਰ ਕਦਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਬੇਦਾਅਵਾ: ਇਹ ਲੇਖ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਂ ਗੰਭੀਰ ਨੀਂਦ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਯੋਗ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਮਾਹਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
