Healthcare (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਖੁਜਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਆਮ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਜਿਗਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਖੁਜਲੀ ਨੂੰ ਖੁਜਲੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਿਗਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਖੁਜਲੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਜਿਗਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਖੁਜਲੀ ਅਕਸਰ ਹਥੇਲੀਆਂ ਅਤੇ ਤਲ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਅਰਾਮੀ, ਜਲਣ, ਜਾਂ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਖੁਜਲੀ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਇੱਛਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਖੁਜਲੀ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਹ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਜਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਜਿਗਰ ਦੀਆਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਖੁਜਲੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਲਿਵਰ ਐਂਡ ਬਿਲੀਅਰੀ ਸਾਇੰਸਜ਼ (ILBS) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜਿਗਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਗੈਰ-ਅਲਕੋਹਲ ਫੈਟੀ ਜਿਗਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਖੁਜਲੀ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਕੁਝ ਖਾਸ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ:
- ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਬਿਲੀਰੀ ਕੋਲੈਂਜਾਈਟਿਸ (PBC)
- ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕਲੇਰੋਸਿੰਗ ਕੋਲੈਂਜਾਈਟਿਸ (PSC)
- ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਇੰਟਰਾਹੇਪੇਟਿਕ ਕੋਲੈਸਟੈਸਿਸ
ਖੁਜਲੀ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਜਿਗਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਖੁਜਲੀ ਦਾ ਸਹੀ ਕਾਰਨ ਅਜੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਹੈ। ਖੋਜ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ, ਜਿਗਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਖੁਜਲੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਲਾਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਖੁਜਲੀ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ?
ILBS ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਗਾਤਾਰ ਖੁਜਲੀ ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਲਾਲੀ, ਧੱਫੜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਖੁਜਲੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੁਝ ਉਪਾਅ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ:
- ਨਹਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੋਸੇ ਜਾਂ ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
- ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਬਚੋ।
- ਹਲਕੇ, ਬਿਨਾਂ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੇ ਸਾਬਣ ਅਤੇ ਮਾਇਸਚਰਾਈਜ਼ਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
- ਖੁਜਲੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਠੰਡੇ ਕੰਪਰੈੱਸ ਲਗਾਓ।
- ਢਿੱਲੇ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਯੋਗ ਕੱਪੜੇ ਪਾਓ।
- ਆਪਣੇ ਨਹੁੰ ਛੋਟੇ ਰੱਖੋ। ਜੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਦਸਤਾਨੇ ਪਾਓ।
- ਸੁੱਕੀ ਹਵਾ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਹਿਊਮਿਡੀਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
- ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਦਵਾਈ, ਕਰੀਮ ਜਾਂ ਹੋਰ ਇਲਾਜ ਲਓ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਕਦੋਂ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਜੇਕਰ ਖੁਜਲੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਇੰਨੀ ਗੰਭੀਰ ਹੈ, ਜਾਂ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਕੀਤੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਖੁਜਲੀ ਜਿਗਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਖੁਜਲੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬੇਦਾਅਵਾ: ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਂ ਗੰਭੀਰ ਖੁਜਲੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਸਵੈ-ਦਵਾਈ ਦੀ ਬਜਾਏ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਮਾਹਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
