ਰਾਜੀਵ ਸ਼ਰਮਾ :- ਅੱਜ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ AI ਵਿੱਚ ਹਰ ਵੱਡੀ ਜਾਂ ਛੋਟੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਚਾਹੇ ਇਹ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮ ਹੋਣ ਜਾਂ ਦਫਤਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ, ਚੈਟਬੋਟ ਸਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੇ ਸਾਥੀ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਜਿਸ AI ‘ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਯਾਨੀ ਤੁਹਾਡਾ ਖਾਤਾ ਖਾਲੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲੀਆ ਖੋਜ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਇੱਕ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਜਾਂ ਬੈਂਕਿੰਗ ਐਪਸ ਲਈ ਪਾਸਵਰਡ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ChatGPT ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ AI ਟੂਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ।
ਏਆਈ ਦਾ ਸਿੰਗਲ ‘ਰੁਟ’ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਆਫ਼ਤ
ਅਸੀਂ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ ਕਿ AI ਇੱਕ ਸੁਪਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਪਾਸਵਰਡ ਬਣਾਏਗਾ ਪਰ ਅਸਲੀਅਤ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਕਲਾਉਡ, ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ ਅਤੇ ਜੈਮਿਨੀ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਏਆਈ ਬੋਟ ਪਾਸਵਰਡ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਪੈਟਰਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਜਦੋਂ ਕਲਾਉਡ ਏਆਈ ਨੂੰ 50 ਪਾਸਵਰਡ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ 23 ਵੱਖਰੇ ਸਨ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਉਹੀ ਪਾਸਵਰਡ (K9#mPx$vL2nQ8wR) 10 ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਪਾਸਵਰਡ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪੈਟਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਹੈਕਰਾਂ ਲਈ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਆਈ ‘ਬੇਤਰਤੀਬ’ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
AI ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ‘ਰੈਂਡਮ’ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਡੇਟਾ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਨਾ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਚੈਟਬੋਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੇਤਰਤੀਬ ਨੰਬਰ ਜਾਂ ਪਾਸਵਰਡ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇਗਾ ਜੋ ਇਸਦਾ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਭਾਵਨਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਦੀ ਜਾਂਚ ਖੁਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ AI ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੇਤਰਤੀਬ ਨੰਬਰ ਮੰਗਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਉਹੀ ਨੰਬਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਏਗਾ। ਪਾਸਵਰਡ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ, ਜਿੱਥੇ ਪੂਰੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, AI ਦਾ ਇਹ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਇਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗਲਤੀ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਖਾਲੀ ਹੋ ਸਕਦਾ
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਸਾਡੀ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬੈਂਕਿੰਗ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਅਤੇ ਲੇਖਾ-ਜੋਖਾ ਐਪਸ ਰਾਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ AI ਦੁਆਰਾ ਸੁਝਾਏ ਗਏ ਕਮਜ਼ੋਰ ਜਾਂ ਦੁਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੈਟਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਸਵਰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸੱਦਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ। ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀ ਅਕਸਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਖਾਤੇ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਪੈਟਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਸਵਰਡਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਮਸ਼ੀਨ ‘ਤੇ ਛੱਡਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਪਾਸਵਰਡ ਖੁਦ ਬਣਾਓ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਕਮਾਈ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਪਾਸਵਰਡ ਮੈਨੇਜਰ ਟੂਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
