Health Care (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ, ਸਿਹਤ ਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਨੂੰ ਡੀਟੌਕਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਗੱਲ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ – ਕੀ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ?
ਕੁਝ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਡਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭੁੱਖੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਸ਼ੂਗਰ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਉਲਝਣ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕੀ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਸ਼ੂਗਰ ਵਿੱਚ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਆਰਐਮਐਲ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਡਾ. ਪੁਨੀਤ ਕੁਮਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਵਰਤ ਇਨਸੁਲਿਨ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟਾਈਪ-2 ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰੁਕ-ਰੁਕ ਕੇ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਯਾਨੀ 16 ਘੰਟੇ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਅਤੇ 8 ਘੰਟੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਭੋਜਨ ਦੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਆਦਤ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਘੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਰ ਵਰਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਡਾ. ਕੁਮਾਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਨਸੁਲਿਨ ਜਾਂ ਸ਼ੂਗਰ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹਾਈਪੋਗਲਾਈਸੀਮੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਚੱਕਰ ਆਉਣੇ, ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ, ਘਬਰਾਹਟ, ਕੰਬਣੀ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸੇ ਲਈ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ – ਵਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ।
ਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ – ਦਿਨ ਭਰ ਕਾਫ਼ੀ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ-ਮੁਕਤ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਪੀਓ।
ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰੋ – ਹਰ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਅਤੇ ਹਲਕਾ ਭੋਜਨ ਚੁਣੋ – ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ, ਫਲ, ਓਟਸ, ਦਹੀਂ, ਸੂਪ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਓ ਜੋ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਚਣ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦਿੰਦੇ ਰਹਿਣ।
ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਓ – ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਝਰਨਾਹਟ, ਜਾਂ ਤੇਜ਼ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਵਰਤ ਤੋੜੋ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
ਕਿਸਨੂੰ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ?
- ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੇਕਾਬੂ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕ
- ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਇਨਸੁਲਿਨ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ
- ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਅਕਸਰ ਹਾਈਪੋਗਲਾਈਸੀਮੀਆ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ
- ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਜਾਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼
ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਇੱਕ-ਆਕਾਰ-ਫਿੱਟ-ਸਾਰੇ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ, ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਸ਼ੂਗਰ ਕੰਟਰੋਲ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ!
