Healthcare (ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ) : ਸਿਰ ਦਰਦ ਇੱਕ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਆਮ ਸਿਰ ਦਰਦ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤੇਜ਼ ਧੜਕਣ ਵਾਲਾ ਦਰਦ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਈ ਵਾਰ ਘੰਟਿਆਂ ਜਾਂ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਰਦ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਤਲੀ, ਉਲਟੀਆਂ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਜਾਂ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬੇਅਰਾਮੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਿਰ ਦਰਦ ਦੇ ਹਮਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦਰਦ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ 4 ਤੋਂ 72 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦਾ ਸਹੀ ਕਾਰਨ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਪਰ ਜੈਨੇਟਿਕ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਕਾਰਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨੀਂਦ ਦੀ ਘਾਟ, ਤਣਾਅ, ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਕ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦੇ ਹਮਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹਨ?
NHS ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਧੜਕਣ ਵਾਲਾ ਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਦ ਅਕਸਰ ਸਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿਲਜੁਲ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨਾਲ ਵਿਗੜ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਤਲੀ, ਉਲਟੀਆਂ, ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਵੀ ਆਮ ਲੱਛਣ ਹਨ।
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਥਕਾਵਟ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਬਾਸੀ ਆਉਣਾ, ਮੂਡ ਬਦਲਣਾ, ਗਰਦਨ ਵਿੱਚ ਅਕੜਾਅ, ਪਿਆਸ ਵਧਣਾ, ਜਾਂ ਕੁਝ ਖਾਸ ਭੋਜਨਾਂ ਲਈ ਲਾਲਸਾ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਆਭਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ ਜਾਂ ਧਾਰੀਆਂ ਦੇਖਣਾ, ਧੁੰਦਲੀ ਨਜ਼ਰ, ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਝਰਨਾਹਟ, ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ, ਜਾਂ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਭਾ ਦੇ ਲੱਛਣ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 5 ਤੋਂ 60 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਲੱਛਣ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਜਾਂ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਓ।
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦਾ ਦਰਦ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਸਕਦਾ
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦੇ ਹਮਲੇ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹਮਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਸਿਰ ਦਰਦ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਆਮ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ?
NHS ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੋਈ ਇੱਕ ਵੀ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ, ਮਤਲੀ-ਰੋਕੂ ਦਵਾਈਆਂ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਦਵਾਈਆਂ ਲਿਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਐਕਿਊਪੰਕਚਰ, ਆਰਾਮ ਤਕਨੀਕਾਂ, ਅਤੇ ਬੋਧਾਤਮਕ ਵਿਵਹਾਰਕ ਥੈਰੇਪੀ (CBT) ਤੋਂ ਵੀ ਲਾਭ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਵਿਟਾਮਿਨ B2 ਵਰਗੇ ਪੂਰਕਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦਰਦ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਸਿਰ ਦਰਦ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਨਿਯਮਤ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਖਾਣਾ ਖਾਓ, ਕਾਫ਼ੀ ਨੀਂਦ ਲਓ, ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਪੀਓ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੈਫੀਨ ਦੀ ਖਪਤ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਨਿਯਮਤ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣਾ ਵੀ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਿਰ ਦਰਦ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਣਾ ਸੰਭਾਵੀ ਟਰਿੱਗਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਲਈ ਕਿਸਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ?
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਮੈਂਬਰ ਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਹਾਰਮੋਨਲ ਬਦਲਾਅ ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦੇ ਹਮਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਤਣਾਅ, ਚਿੰਤਾ, ਥਕਾਵਟ, ਖਾਣਾ ਛੱਡਣਾ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਘਾਟ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੈਫੀਨ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਟਰਿੱਗਰ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਸਿਰ ਦਰਦ ਅਚਾਨਕ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬੁਖਾਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਗਰਦਨ ਵਿੱਚ ਅਕੜਾਅ, ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਓ।
ਬੇਦਾਅਵਾ: ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਲੱਛਣਾਂ, ਨਿਦਾਨ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮਾਹਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
