ਨੈਸ਼ਨਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਬਿਊਰੋ :- 41 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਲਈ ਮੁੜ ਮਾਣ ਵਾਲਾ ਪਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਮਨੁੱਖੀ ਪੁਲਾੜ ਉਡਾਣ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਸ਼ੁਭਾਂਸ਼ੂ ਸ਼ੁਕਲਾ ਐਕਸੀਓਮ ਸਪੇਸ ਦੇ ਐਕਸ-4 ਮਿਸ਼ਨ ਤਹਿਤ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ 10 ਜੂਨ, 2025 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਾਮ 5:52 ਵਜੇ ਫਲੋਰੀਡਾ ਦੇ ਨਾਸਾ ਕੈਨੇਡੀ ਸਪੇਸ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਸ਼ੁਭਾਂਸ਼ੂ 11 ਜੂਨ, 2025 ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਲਾੜ ਸਟੇਸ਼ਨ (ISS) ਨਾਲ ਜੁੜਨਗੇ। ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ 1984 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਰਾਕੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਤਿਆਰੀਆਂ
ਸ਼ੁਭਾਂਸ਼ੂ ਸ਼ੁਕਲਾ, ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਕੈਪਟਨ ਹੈ ਅਤੇ ਗਗਨਯਾਨ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਚਾਰ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 2023 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਮਰੀਕਾ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ ਐਕਸ-4 ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨਾਸਾ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗਾ। ਸ਼ੁਭਾਂਸ਼ੂ ਨੇ ਸਪੇਸਐਕਸ ਅਤੇ ਐਕਸੀਓਮ ਸਪੇਸ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਲਾਂਚ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸ਼ੁਭਾਂਸ਼ੂ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪੂਰੀ ਟੀਮ ਨੇ ਰਾਕੇਟ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਫਾਲਕਨ 9 ਰਾਕੇਟ ਦਾ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਟੈਸਟ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਰਿਹਰਸਲ ਕੀਤਾ।
ਕੀ ਹੈ ਐਕਸ-4 ਮਿਸ਼ਨ ?
ਐਕਸ-4 ਸਪੇਸਐਕਸ ਦਾ 53ਵਾਂ ਡਰੈਗਨ ਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ 15ਵਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਪੁਲਾੜ ਮਿਸ਼ਨ ਹੈ। ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭਾਂਸ਼ੂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਮਾਂਡਰ ਪੈਗੀ ਵਿਟਸਨ (ਅਮਰੀਕਾ), ਮਿਸ਼ਨ ਸਪੈਸ਼ਲਿਸਟ ਸਲਾਵੋਸ ਉਜ਼ਨਾਂਸਕੀ (ਪੋਲੈਂਡ), ਅਤੇ ਟਿਬੋਰ ਕਾਪੂ (ਹੰਗਰੀ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ 8 ਜੂਨ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਲਾਂਚ ਨੂੰ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਾਰਨ 10 ਜੂਨ ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਿਸ਼ਨ ‘ਤੇ 548 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋਏ ਖਰਚ
ਭਾਰਤ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ 548 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭਾਂਸ਼ੂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬੈਕਅੱਪ ਗਰੁੱਪ ਕੈਪਟਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਨਾਇਰ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਾ ਖਰਚਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਸ਼ੁਭਾਂਸ਼ੂ ਸ਼ੁਕਲਾ ਆਈਐਸਐਸ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜੈਵਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ‘ਤੇ ਸੂਖਮ ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨਾ।
ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਹਾਂ : ਸ਼ੁਭਾਂਸ਼ੂ
ਮਿਸ਼ਨ ਬਾਰੇ, ਸ਼ੁਭਾਂਸ਼ੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰਾ ਸੁਪਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਉੱਡਣਾ ਸੀ, ਪਰ ਇੱਕ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਬਣਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਉੱਡਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗਾ।”
