ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ (ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ) : ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਇਰਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ “ਕਾਕਰੋਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਸੀਜੇਪੀ)” ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮਜ਼ਾਕ ਜਾਂ ਮੀਮ ਨਹੀਂ ਰਹੀ; ਇਹ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਅੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਡਿਜੀਟਲ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੀਜੇਪੀ ਦਾ ਐਕਸ ਅਕਾਊਂਟ ਬਲਾਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਕਾਊਂਟ “ਕਾਕਰੋਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਹੈ” ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੀ ਕੈਪਸ਼ਨ ਸੀ, “ਤੁਸੀਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹੋ? ਹਾਹਾਹਾ।”
ਇਹ ਡਿਜੀਟਲ ਅੰਦੋਲਨ ਸੂਰਿਆ ਕਾਂਤ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਵਾਇਰਲ ਟਿੱਪਣੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਨੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ “ਕਾਕਰੋਚ” ਅਤੇ “ਪਰਜੀਵੀਆਂ” ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਸਿਰਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਸੀ ਜੋ ਜਾਅਲੀ ਡਿਗਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਦਾਅਵੇ “ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝੂਠੇ” ਸਨ।
ਉਦੋਂ ਤੱਕ, ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਵਿਅੰਗ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਕਾਕਰੋਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਕੌਣ ਹੈ?
ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਵਰਕਰ ਅਭਿਜੀਤ ਦੀਪਕੇ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਰਟੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ “ਆਲਸੀ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਹੀ” ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਬਾਇਓ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ – “ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੋਰਚਾ।”
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਇਸ “ਡਿਜੀਟਲ ਪਾਰਟੀ” ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ 40,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਇਸਦੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਫਾਲੋਅਰਜ਼ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਕੇ 8.8 ਮਿਲੀਅਨ (8.8 ਮਿਲੀਅਨ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਕਈ ਸਥਾਪਿਤ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਫਾਲੋਅਰਜ਼ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ 8.7 ਮਿਲੀਅਨ ਫਾਲੋਅਰਜ਼ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਲਗਭਗ 1.9 ਮਿਲੀਅਨ ਫਾਲੋਅਰਜ਼ ਹਨ।
ਪੋਸਟਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਖਾਸ ਹੈ?
ਵਾਇਰਲ ਪੋਸਟਰ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਨਾਮ, “ਕਾਕਰੋਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ”, ਵੱਡੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਚੋਣ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਇੱਕ ਕਾਕਰੋਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੋਸਟਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਦਰਸ਼ਨ ਔਲਖ ਨੂੰ “ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ” ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੋਸਟਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਕਈ ਵਿਅੰਗਮਈ ਵਾਅਦੇ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਅਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
- “ਸਾਡੇ ਵਾਦੇ”
- “ਸਾਫ਼ ਸੁਥਰਾ ਪੰਜਾਬ”
- “ਇਮਾਨਦਾਰ ਸਰਕਾਰ”
- “ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਹਰ ਘਰ”
- “ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਤਰੱਕੀ”
- “ਜਨਤਾ ਦਾ ਮਾਨ”
ਇੱਕ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਕਾਕਰੋਚ ਨੂੰ “ਨਿਸ਼ਾਨ” (ਪ੍ਰਤੀਕ) ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਏਜੰਡਾ ਕੀ ਹੈ?
ਸੀਜੇਪੀ ਦਾ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
- ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਜੱਜਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਨਾ ਦੇਣਾ,
- ਪਾਰਟੀਆਂ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ‘ਤੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਪਾਬੰਦੀ,
- ਸੰਸਦ ਅਤੇ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ 50% ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ,
- ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗਪਤੀਆਂ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ,
- ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦੇ।
ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅੰਦੋਲਨ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇਹ ਵਿਅੰਗ ਲਹਿਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦੀ ਦਰ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਏਆਈ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛਾਂਟੀ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੇ ਵੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਸੀਜੇਪੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਭਿਜੀਤ ਦੀਪਕੇ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਲਹਿਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ “ਸੂਚਿਤ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।”
ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ‘ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਇਹ ਵਿਅੰਗ ਲਹਿਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰੁਝਾਨ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਸੰਤੋਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
